ผลการศึกษาวิจัยครั้งใหญ่ที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ The BMJ ชี้ให้เห็นว่า ผู้ป่วยที่หยุดใช้ยาลดน้ำหนักมีแนวโน้มที่จะกลับมามีน้ำหนักตัวและปัญหาสุขภาพเหมือนเดิมภายในเวลาไม่ถึง 2 ปี ซึ่งถือเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับผู้ที่กำลังใช้ยากลุ่มนี้ในการดูแลรูปร่างและสุขภาพ
จากการวิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วยโรคอ้วนและผู้ที่มีน้ำหนักเกินจำนวน 9,341 ราย ในงานวิจัย 37 ฉบับ พบว่าหลังจากหยุดยา น้ำหนักตัวจะค่อย ๆ เพิ่มกลับคืนมาเฉลี่ยเดือนละประมาณ 0.4 กิโลกรัม และมีการคาดการณ์ว่าน้ำหนักจะพุ่งกลับไปเท่ากับช่วงก่อนเริ่มรับการรักษาภายในเวลา 1.7 ปี
นอกเหนือจากตัวเลขน้ำหนักแล้ว รายงานระบุว่าปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจที่เคยดีขึ้นจากการใช้ยา เช่น ระดับความดันโลหิตและระดับคอเลสเตอรอล จะกลับคืนสู่ระดับเดิมก่อนการรักษาภายในเวลาเฉลี่ย 1.4 ปีหลังจากหยุดยา
ในกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา มีผู้ป่วยประมาณครึ่งหนึ่งที่ใช้ยากลุ่ม GLP-1 ซึ่งรวมถึงยารุ่นใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูงอย่าง Semaglutide (จำหน่ายในชื่อ Ozempic และ Wegovy โดยบริษัท Novo Nordisk) และ Tirzepatide (จำหน่ายในชื่อ Mounjaro และ Zepbound โดยบริษัท Eli Lilly) พบว่า ผู้ที่ใช้ยากลุ่มใหม่นี้มีน้ำหนักดีดกลับเร็วกว่ายาทั่วไป โดยเพิ่มขึ้นเฉลี่ยเกือบ 0.8 กิโลกรัมต่อเดือน
ดิมิทริออส คูตูคิดิส นักวิจัยอาวุโสจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด อธิบายว่า เนื่องจากยากลุ่มใหม่ช่วยให้ลดน้ำหนักลงได้มากตั้งแต่แรก เมื่อหยุดยาแล้วทุกคนจึงกลับไปสู่จุดเริ่มต้นในเวลาที่ใกล้เคียงกัน คือประมาณ 1.5 ปีสำหรับยากลุ่มใหม่ และ 1.7 ปีสำหรับยาทั่วไป
งานวิจัยยังพบอีกว่า ไม่ว่าจะลดน้ำหนักได้มากน้อยเพียงใด น้ำหนักจะกลับมาเพิ่มขึ้นเร็วกว่าในแต่ละเดือนหลังจากใช้ยาลดน้ำหนัก เมื่อเทียบกับผู้ที่ลดน้ำหนักด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
การศึกษาแบบย้อนหลังครั้งนี้ (Retrospective study) ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่า ผู้ป่วยบางรายมีแนวโน้มรักษาระดับน้ำหนักเอาไว้ได้ดีกว่าคนอื่นหรือไม่ ซึ่งคูตูคิดิสกล่าวว่า การหาคำตอบว่าใครจะคุมน้ำหนักได้สำเร็จนั้น ยังคงเป็นโจทย์หินในการวิจัยด้านการลดน้ำหนักที่ยังคงไม่มีใครให้คำตอบได้
โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (08 ม.ค. 69)
