บริษัท เอเอสเอ็มแอล โฮลดิ้ง เอ็นวี (ASML Holding NV) ยักษ์ใหญ่ผู้ผลิตเครื่องจักรสำหรับผลิตชิปจากเนเธอร์แลนด์ กำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ที่สุดภายใต้รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โดยในการประชุมหลายครั้งที่ผ่านมา โฮเวิร์ด ลุตนิก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้แสดงความกังวลต่อผู้บริหารระดับสูงของ ASML ว่า เครื่องจักรผลิตชิปขั้นสูงของบริษัทอาจเล็ดลอดเข้าไปในประเทศจีน ซึ่งถือเป็นการละเมิดมาตรการควบคุมการส่งออกที่นำโดยสหรัฐฯ
สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานในวันนี้ (19 มิ.ย.) โดยอ้างแหล่งข่าววงในว่า ลุตนิกได้แสดงความกังวลอย่างยิ่งเกี่ยวกับเครื่องจักร Extreme Ultraviolet Lithography หรือ EUV ของบริษัท ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่บริษัทอย่าง ไต้หวัน เซมิคอนดักเตอร์ แมนูแฟกเจอริง โค (TSMC) ใช้ในการผลิตชิปประมวลผลให้กับอินวิเดีย (Nvidia) และแอปเปิ้ล (Apple) โดย ASML ไม่เคยได้รับอนุญาตให้จัดส่งเครื่องจักรดังกล่าวไปยังจีน เนื่องจากมาตรการควบคุมที่บังคับใช้มาตั้งแต่รัฐบาลทรัมป์สมัยแรก
อย่างไรก็ดี ASML ได้ออกมาโต้แย้งข้อสันนิษฐานของลุตนิก โดยอธิบายว่า เครื่องจักรเหล่านี้มีขนาดใหญ่เท่ารถโรงเรียน ผลิตขึ้นในจำนวนจำกัด และต้องอาศัยการบำรุงรักษาจากพนักงานของ ASML อย่างต่อเนื่อง ไม่มีทางอยู่ในประเทศจีนอย่างแน่นอน ขณะที่โฆษกของบริษัทระบุว่า ASML มีการหารือร่วมกับรัฐบาลทุกประเทศ และไม่เคยจัดส่งเครื่องจักร EUV ให้กับจีนเลยแม้แต่เครื่องเดียว
เจ้าหน้าที่ระดับสูงหลายรายของรัฐบาลสหรัฐฯ เปิดเผยว่า ตนมีหลักฐานที่บ่งชี้ว่า ASML ไม่ได้ดำเนินการโดยสุจริต เช่น มีการส่งออกอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักร EUV โดยเฉพาะไปยังประเทศจีน ซึ่ง ASML ได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวต่อบลูมเบิร์ก
แหล่งข่าววงในระบุว่า ASML ได้เข้าสู่โหมดรับมือวิกฤตเป็นการภายใน โดยหลังจากเสร็จสิ้นการประชุมร่วมกับลุตนิกในเดือนเม.ย. ทางบริษัทได้จัดทำและเริ่มแจกจ่ายเอกสารในกรุงวอชิงตัน ภายใต้ชื่อ “ไม่มีข้อบ่งชี้ใด ๆ ว่ามีระบบ EUV ของ ASML ในจีน” (No indication of any ASML EUV System in China)
เอกสารดังกล่าวระบุว่า ปัจจุบันมีเครื่องจักร EUV จำนวน 314 เครื่องที่เปิดใช้งานทั่วโลก และอีก 26 เครื่องที่ปลดระวางแล้ว โดยไม่มีเครื่องใดเลยที่อยู่ในประเทศจีน นอกจากนี้ ASML ยังสามารถตรวจจับ “การหยุดชะงัก พฤติกรรมที่ผิดปกติ หรือการสูญเสียการเชื่อมต่อ” ในกลุ่มเครื่องจักร EUV ได้โดยอัตโนมัติ และลูกค้า “ไม่สามารถถอด ขนย้าย หรือย้ายสถานที่ติดตั้งระบบ EUV ได้หากปราศจากการมีส่วนร่วมของ ASML เนื่องจากต้องใช้ขั้นตอนการจัดการเฉพาะทาง”
อนึ่ง หากมีระบบ EUV หลุดลอดเข้าไปในจีนจริง จะถือเป็นหนึ่งในการละเมิดมาตรการควบคุมของสหรัฐฯ ครั้งใหญ่ที่สุด ซึ่งมาตรการดังกล่าวออกแบบมาเพื่อจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยี AI ของรัฐบาลปักกิ่งที่อาจเป็นประโยชน์ต่อกองทัพจีน
ก่อนหน้านี้ เนเธอร์แลนด์ได้จำกัดไม่ให้ ASML ขายเครื่องจักร EUV และอุปกรณ์ลิโทกราฟี Immersion Deep Ultraviolet หรือ DUV ที่มีความล้ำสมัยรองลงมาบางรุ่นให้กับจีนแล้ว แต่รัฐบาลภายใต้การนำของประธานาธิบดีโจ ไบเดน กลับรู้สึกไม่พอใจเป็นอย่างมาก หลังจากที่ ASML เร่งจัดส่งอุปกรณ์ที่กำลังจะถูกแบนให้จีนก่อนที่มาตรการควบคุม DUV บางส่วนจะมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ
บรรดาเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลทรัมป์ชุดปัจจุบัน ซึ่งออกมาเปิดเผยเรื่องข้อกล่าวหาการจัดส่งชิ้นส่วน EUV ไปยังจีนนั้น ยังได้หยิบยกประเด็นการจัดส่งเครื่องจักร DUV ก่อนหน้านี้ซึ่งชอบด้วยกฎหมายในขณะนั้นขึ้นมากล่าวถึงด้วย โดยแสดงความกังวลในภาพรวมว่า ASML กำลังให้ความสำคัญกับผลกำไรระยะสั้นมากกว่าความมั่นคงของชาติ
โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (19 มิ.ย. 69)
