รัฐบาลอาร์เจนตินากำลังวางแผนเปิดทางให้มีการจัดตั้งบริษัทที่ดำเนินงานด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างเต็มรูปแบบ โดยจะเป็นประเทศแรกของโลกที่ริเริ่มแนวคิดดังกล่าว
เมื่อเดือนที่แล้ว ประธานาธิบดีฮาเวียร์ มิเล ผู้นำอาร์เจนตินา ได้ประกาศเสนอร่างกฎหมายต่อรัฐสภา เพื่อจัดตั้ง “นิติบุคคลที่ไม่ใช่มนุษย์” (Non-Human Corporations) ซึ่งจะบริหารจัดการโดยระบบ AI
ปธน.มิเล เขียนบทความแสดงความเห็นในหนังสือพิมพ์ไฟแนนเชียล ไทมส์ โดยอธิบายถึงบริษัทรูปแบบใหม่ที่สามารถดำเนินงานได้โดยไม่มีพนักงานที่เป็นมนุษย์ โดยให้ตัวแทน AI หรือหุ่นยนต์ “ใช้ดุลยพินิจอย่างเป็นอิสระในสภาพแวดล้อมที่คาดการณ์ไม่ได้”
“เราพร้อมเปิดรับการลงทุน” ปธน.มิเลกล่าว และเสริมว่า อาร์เจนตินาเปิดกว้างสำหรับภาคธุรกิจ
อย่างไรก็ดี แนวคิดดังกล่าวได้จุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ซึ่งเตือนว่าการมอบอำนาจให้ AI มากเกินไป อาจทำให้ความรับผิดชอบของบริษัทลดน้อยลง
บริษัทแบบ “อัตโนมัติ” (Automated Company) ซึ่งถูกกำหนดไว้ในร่างกฎหมายฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปกฎหมายบริษัทครั้งใหญ่ที่มีเป้าหมายปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัยและลดขั้นตอนด้านระบบราชการ โดยกำหนดให้บริษัทต้องมีผู้บริหารที่เป็นมนุษย์อย่างน้อย 1 คน เพื่อกำกับดูแลการดำเนินงาน
ร่างกฎหมายยังเปิดทางให้ฝ่ายบริหารของบริษัทสามารถใช้ AI ในการตัดสินใจได้ แต่ไม่ได้ยกเว้นความรับผิดชอบของผู้บริหารในการกำกับดูแลผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการตัดสินใจดังกล่าว
นอกจากนี้ ร่างกฎหมายระบุว่า บริษัทจะต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดจากระบบ AI หรือระบบอัลกอริทึม
ผู้แทนสำนักงานโฆษกประธานาธิบดีอาร์เจนตินาระบุว่า ขณะนี้ยังไม่มีบริษัทหรือคำมั่นในการลงทุนใด ๆ ที่ตอบรับร่างกฎหมายดังกล่าว
ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระบุว่า หากร่างกฎหมายฉบับนี้ผ่านความเห็นชอบ อาร์เจนตินาจะกลายเป็นประเทศแรกของโลกที่มีกฎหมายกำหนดสถานะของบริษัทที่ดำเนินงานด้วย AI อย่างเต็มรูปแบบ
ปธน.มิเล ซึ่งก่อนหน้านี้สามารถลดอัตราเงินเฟ้อของประเทศลงได้อย่างมาก และพยายามดึงดูดนักลงทุนต่างชาติผ่านมาตรการจูงใจต่าง ๆ ได้ผลักดันให้อาร์เจนตินาเป็นศูนย์กลางด้าน AI มาโดยตลอด
แนวคิดเรื่อง “บริษัทที่ดำเนินงานโดย AI” กำลังได้รับความสนใจ เนื่องจากมีศักยภาพในการทำให้กระบวนการทางธุรกิจจำนวนมากเป็นระบบอัตโนมัติ
อย่างไรก็ดี แม้อาร์เจนตินาจะกำลังพิจารณากรอบกฎหมายหรือกฎระเบียบเพื่อรองรับบริษัทที่ใช้ AI ดำเนินงานเป็นหลัก แต่แนวคิดดังกล่าวยังต้องเผชิญกับข้อเท็จจริงที่ว่า บริษัททุกแห่งยังคงดำรงอยู่ภายใต้ระบบกฎหมายและสังคมที่มีมนุษย์เป็นผู้กำกับดูแล
โดย ก้องเกียรติ กอวีรกิติ
