แม้ศาลจีนได้ตัดสินจำคุกตลอดชีวิต สวี่ เจียอิน อดีตประธานบริษัทเอเวอร์แกรนด์ กรุ๊ป (Evergrande Group) เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังวินิจฉัยว่ามีความผิดในข้อหาทางอาญาหลายกระทง แต่วิกฤติภาคอสังหาริมทรัพย์ที่ยืดเยื้อเข้าสู่ปีที่ 6 ยังคงไม่มีสัญญาณคลี่คลาย
วิกฤติอสังหาฯ ดังกล่าวยังคงเป็นแรงฉุดสำคัญของเศรษฐกิจจีน ซึ่งมีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก กระทบครัวเรือนหลายล้านครัวเรือน และส่งผลให้จีนต้องพึ่งพาการส่งออกมากขึ้น จนก่อให้เกิดความตึงเครียดทางการค้ากับสหภาพยุโรป (EU) และสหรัฐฯ และก่อความกังวลเรื่อง “China Shock 2.0” จากการที่สินค้าจีนเข้ามาแทนอุตสาหกรรมในประเทศคู่ค้า รวมถึงกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา
ตลอด 6 ปีหลังหน่วยงานกำกับดูแลด้านการเงินของจีนเริ่มควบคุมภาคอสังหาริมทรัพย์ที่มีหนี้สินสูง ปัญหายังคงรุนแรง โครงการบ้านที่ก่อสร้างไม่เสร็จนับล้านแห่งถูกทิ้งร้างทั่วประเทศ ราคาบ้านใหม่ในเมืองใหญ่อย่างปักกิ่งและเซี่ยงไฮ้หยุดฟื้นตัว ขณะที่ยอดขายที่ดินยังลดลง และยอดขายอสังหาฯ กับการก่อสร้างทรุดตัวลงต่อเนื่อง
ในเมืองขนาดเล็กและพื้นที่ตอนในของจีน ราคาบ้านมือสองลดลงเกือบ 25% จากปี 2563 ส่งผลให้การบริโภคชะลอตัว
ทั้งนี้ เอเวอร์แกรนด์ผิดนัดชำระหนี้ในปี 2564 และเข้าสู่กระบวนการชำระบัญชีในปี 2567 ขณะที่คู่แข่งรายสำคัญอย่างคันทรี การ์เดน (Country Garden) ผิดนัดชำระหนี้ในปี 2566 และไม่มีการซื้อที่ดินใหม่ตั้งแต่นั้น ส่วนไชน่า ว่านเคอ (China Vanke) กำลังขอขยายเวลาชำระหนี้หุ้นกู้บางส่วน และเปลี่ยนผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่เป็นผู้บริหารจากรัฐวิสาหกิจ
ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน พยายามโยกสินเชื่อและการสนับสนุนจากภาครัฐออกจากภาคอสังหาฯ ไปยังอุตสาหกรรมเทคโนโลยี เช่น หุ่นยนต์และเซมิคอนดักเตอร์ แต่นักวิเคราะห์มองว่าอุตสาหกรรมเหล่านี้ยังมีขนาดเล็กเกินกว่าจะชดเชยแรงฉุดจากตลาดอสังหาฯ ได้
หลังบริษัทอสังหาฯ เอกชนส่วนใหญ่ผิดนัดชำระหนี้ ผู้พัฒนาอสังหาฯ ของรัฐจึงกลายเป็นผู้เล่นหลักในตลาด และตลาดคาดว่าภาคอสังหาริมทรัพย์ของจีนจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมากขึ้น
ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่สินเชื่อของธนาคารรัฐรายใหญ่แห่งหนึ่งกล่าวว่า สิ่งที่ธนาคารพิจารณาเป็นหลักคือผู้ที่อยู่เบื้องหลังโครงการเป็นรัฐวิสาหกิจระดับรัฐบาลกลางหรือท้องถิ่นหรือไม่ พร้อมระบุว่าในทางปฏิบัติ ธนาคารแทบหยุดปล่อยกู้ให้ผู้พัฒนาอสังหาฯ เอกชนมานานแล้ว
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์
