น.ส.กีรติญา ครองแก้ว นักวิเคราะห์ ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC) เสวนาในหัวข้อ “มอง Data Center ไทยให้ไกลกว่าตัวเลขลงทุน : เราอยู่ตรงไหน และใครได้ประโยชน์” ว่า การเติบโตของการลงทุน Data Center ในประเทศไทย ในไตรมาส 1/69 สัดส่วนมูลค่าการขอรับส่งเสริมการลงทุน Data Center มูลค่ารวม 1,017 พันล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 68 มูลค่ารวม 1,877 พันล้านบาท จากความต้องการพื้นที่จัดเก็บข้อมูลที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล
- 3 ปัจจัยทำไมไทยจึงกลายเป็นเป้าหมายของนักลงทุน
1. ความต้องการพื้นที่จัดเก็บและประมวลผลข้อมูลเพิ่มขึ้น :
– การใช้งาน AI และ Cloud ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งในไทยและอาเซียน ทำให้ความต้องการพื้นที่จัดเก็บข้อมูลและกำลังประมวลผลสูงขึ้น
– การให้ความสำคัญกับ Data Residency มากขึ้น ทำให้มีความต้องการจัดเก็บข้อมูลในประเทศมากขึ้น ส่งผลให้ Cloud provider และองค์กรขนาดใหญ่ต้องมี Infrastructure (Data Center) ในไทย
2. ความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานและ Ecosystem ด้านดิจิทัล :
– ความพร้อมของโครงข่ายโทรคมนาคม โดยอินเทอร์เน็ต Fixed Broadband ของไทยมีความเร็วติด Top ของโลก และโครงข่าย Submarine Fiber ที่เชื่อมต่อในระดับนานาชาติ ซึ่งช่วยลดข้อจำกัดด้าน latency ซึ่งเป็นหัวใจของ Data Center
– Ecosystem ที่มีความพร้อม ทั้งนิคมอุตสาหกรรม ระบบไฟฟ้า และบริการสนับสนุนที่ช่วยลดระยะเวลาและความเสี่ยงในการพัฒนาโครงการ Data Center
3. การมองหา Regional Hub ใหม่ใน ASEAN ของนักลงทุน :
– ข้อจำกัดของ Singapore ซึ่งการสร้าง Data Center ใหม่ ต้องผ่านการอนุมัติจากภาครัฐเท่านั้น ส่งผลให้ไม่สามารถขยายพื้นที่ได้ทันความต้องการ นักลงทุนจึงกระจายการลงทุนไปยังมาเลเซีย อินโดนีเซีย และไทย
– นโยบายส่งเสริมการลงทุนของไทย ในกลุ่ม Data Center และ Cloud Services ซึ่งเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ภาครัฐให้การสนับสนุน
- กลุ่มธุรกิจที่ได้ประโยชน์จาก Data center
การเข้ามาของ Data Center สร้างโอกาสต่อเนื่องให้กับธุรกิจไทยในหลายกลุ่ม ทั้งในช่วงการก่อสร้างที่ใช้เงินลงทุนสูง ขณะที่ช่วงดำเนินงานมีการจ้างงานที่ไม่มากนัก และความต้องการแรงงานทักษะสูง โดยกลุ่มธุรกิจที่จะได้รับประโยชน์จาก Data center ได้แก่
1. ช่วงก่อสร้าง (Construction Phase) : ที่ดินและนิคมอุตสาหกรรม, ออกแบบและก่อสร้าง, IT Hardware & Servers, ระบบไฟฟ้าและไฟสำรอง, ระบบ Cooling, การติดตั้ง Fiber และ Network และ Security และ Fire safety
2. ช่วงดำเนินงาน (Operation Phase) : ไฟฟ้า น้ำ และ Utilities, Telecom / Interconnection, Facility management และ Maintenance, Cybersecurity และ Managed cloud, IT Software และ AI services, Staffing และอื่น ๆ
อย่างไรก็ตาม แม้การก่อสร้าง Data Center สร้างโอกาสให้ธุรกิจไทยหลายกลุ่ม โดยเฉพาะผู้รับเหมาก่อสร้าง และการวางระบบโครงข่าย แต่เม็ดเงินลงทุนกว่า 40-50% อยู่ในกลุ่ม IT ซึ่งพึ่งพาการนำเข้าสูง โดยในช่วงดำเนินงาน Data Center สร้างรายได้ต่อเนื่องให้กับธุรกิจพลังงานและสาธารณูปโภค แต่ใช้ทรัพยากรสูง ขณะที่การจ้างงานโดยตรงที่ไม่มาก และยังคงพึ่งพาบริการ Software จากต่างประเทศเป็นหลัก
- ประโยชน์-ข้อกังวลจากการลงทุน Data Center
การเข้ามาของ Data Center ช่วยยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และสร้างโอกาสให้ธุรกิจไทย ขณะที่ยังมีข้อกังวลด้านไฟฟ้า-น้ำ การเพิ่ม Local Content และประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยให้มากขึ้น
1. ประโยชน์จากการลงทุน Data Center :
– สร้างโอกาสให้ธุรกิจไทยใน Supply Chain เช่น งานก่อสร้าง ระบบไฟฟ้า ระบบทำความเย็น การเชื่อมต่อโครงข่าย และบริการบำรุงรักษา
– หนุนการพัฒนา Digital Ecosystem โดยเฉพาะบริการ Cloud, AI และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล
– ช่วยกระตุ้นการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัล และระบบ AI ของภาคธุรกิจ จากการเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานที่พร้อม
– เพิ่มความมั่นคง และความยืดหยุ่นของระบบข้อมูล รวมถึงสนับสนุนการจัดเก็บ และประมวลผลข้อมูลภายในประเทศ
– เปิดโอกาสในการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ จากผู้ให้บริการระดับโลกสู่ผู้ประกอบการและแรงงานไทย
2. ข้อกังวลจากการลงทุน Data Center :
– ใช้ไฟฟ้าและน้ำในปริมาณสูง ซึ่งมีโอกาสกดดันต่อการใช้ไฟฟ้าและน้ำของภาคธุรกิจอื่น รวมถึงชุมชนในพื้นที่
– สร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจได้จำกัด ทั้งการพึ่งพาอุปกรณ์นำเข้า ใช้ Local Content ต่ำ และสร้างการจ้างงานโดยตรงค่อนข้างจำกัด
– การลงทุนพัฒนา Data Center เป็นเฟส เพื่อลดความเสี่ยงจากการลงทุนที่สูงกว่าความต้องการ (Oversupply) ทำให้การใช้ไฟ-น้ำอาจต่ำกว่า หรือแตกต่างจากที่ขอไว้ ส่งผลให้ภาครัฐและผู้ให้บริการสาธารณูปโภควางแผนกำลังรองรับได้ยาก
“ปัจจุบันไทยยังมีฐาน Data Center ที่ค่อนข้างเล็ก เมื่อเทียบกับประเทศในอาเซียน ขณะที่มี Pipeline สูงเป็นอันดับ 3 ของอาเซียน โดย 75% ยังอยู่ในช่วง Early Stage ประเทศอาเซียน ต่างกำหนดการให้สิทธิประโยชน์การลงทุน และเกณฑ์คัดกรอง Data Center ที่แตกต่างกัน ตามระดับการพัฒนาของตลาด และความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานของแต่ละประเทศ” น.ส.กีรติญา กล่าว
- โจทย์สำคัญและแนวทางของภาครัฐ
1. ปัญหาคอขวดของระบบส่งไฟฟ้า โดยเฉพาะในพื้นที่ EEC : แนวทางของภาครัฐในปัจจุบัน คือ จูงใจให้กระจายการลงทุนออกนอก EEC ผ่านสิทธิประโยชน์ BOI ที่สูงกว่า โดยโครงการนอก EEC ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสูงสุด 5-8 ปี เทียบกับ 3-5 ปี ใน EEC และเตรียมพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าสำหรับ Data Center โดยเฉพาะ เพื่อรองรับความต้องการไฟฟ้าปริมาณสูง ซึ่งอาจมีอัตราค่าบริการสูงกว่าปกติเพื่อสะท้อนต้นทุนการลงทุนระบบ
2. การเข้าถึงพลังงานสะอาด : แนวทางของภาครัฐในปัจจุบัน คือ เตรียมเปิด Direct PPA สำหรับ Data center ที่ใช้ไฟฟ้าต่อเนื่อง ผ่านระบบ Third party access ปัจจุบันอยู่ขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็น
3. ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน : แนวทางของภาครัฐในปัจจุบัน คือ ผูกสิทธิประโยชน์ BOI กับประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (PUE) โดย Data Center ที่มี PUE ไม่เกิน 1.3 จะได้รับสิทธิประโยชน์สูงกว่าโครงการทั่วไป เพื่อจูงใจให้ใช้เทคโนโลยีที่ลดการใช้ไฟฟ้า
โดย ปภัสสร องค์พิเชฐเมธา/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์
