หน่วยงานความมั่นคงของสหรัฐฯ ออกมากล่าวหาบริษัทเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ชั้นนำของจีนว่าได้แอบสูบข้อมูลองค์ความรู้ที่เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทอเมริกันอย่างเป็นระบบ พร้อมเตือนบรรดานักพัฒนาในซิลิคอนวัลเลย์ให้เร่งปกป้องผลงานของตนเอง
สำนักงานความมั่นคงแห่งชาติ (NSA), สำนักงานสอบสวนกลาง (FBI) และสำนักงานความมั่นคงทางไซเบอร์และโครงสร้างพื้นฐาน (CISA) ของสหรัฐฯ ได้ออกแถลงการณ์ร่วมกันในวันอังคาร (8 ก.ย.) ระบุว่า บริษัทจีนได้ใช้เทคนิคที่เรียกว่า “Distillation” มาตั้งแต่ปี 2567 เป็นอย่างน้อย เพื่อเข้าถึงและดึงข้อมูลจากโมเดล AI ของสหรัฐฯ ในระดับอุตสาหกรรม โดยนำข้อมูลเหล่านี้ใช้ฝึกฝนระบบของตนเอง ซึ่งหน่วยงานความมั่นคงได้เจาะจงกล่าวหา 6 บริษัทของจีน ได้แก่ ดีปซีค (DeepSeek), มูนช็อต เอไอ (Moonshot), อาลีบาบา กรุ๊ป โฮลดิงส์ (Alibaba Group Holding), มินิแม็กซ์ (MiniMax), สเต็ปฟัน (StepFun) และแซด.เอไอ โค (Z.AI Co.)
ทั้งนี้ เทคนิค Distillation คือกระบวนการถ่ายทอดความรู้จากโมเดล AI ที่มีประสิทธิภาพสูง ไปยังโมเดลขนาดเล็กกว่า เพื่อสร้างโมเดลที่มีประสิทธิภาพดีขึ้นแต่ใช้ทรัพยากรในการทำงานน้อยลง
หน่วยงานด้านความมั่นคงของสหรัฐฯ ยังระบุด้วยว่าบริษัทจีนเหล่านี้น่าจะสูบข้อมูลจากโมเดลของบริษัทอเมริกาโดยที่รัฐบาลจีนรับรู้ และกล่าวหาบริษัทเหล่านี้ว่าจงใจหลีกเลี่ยงข้อจำกัดการใช้งานของบริษัทสหรัฐฯ เพื่อเข้าถึงระบบของพวกเขา
“บริษัท AI ที่มีฐานในจีนได้ส่งคำขอการทำ Distillation ผ่านหลายช่องทางเพื่อเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งถือเป็นการละเมิดข้อกำหนดการใช้งานของบริษัท AI สหรัฐฯ” หน่วยงานด้านความมั่นคงระบุในแถลงการณ์
ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ในรัฐบาลทรัมป์และนักพัฒนา AI ของสหรัฐฯ เคยออกมากล่าวหาบริษัทจีนในเรื่องการใช้เทคนิค Distillation เพื่อสูบข้อมูลโมเดลสหรัฐฯ ไปสร้างผลิตภัณฑ์ของตนเอง โดยเทคนิคดังกล่าวนั้น หากนักพัฒนา AI นำมาใช้กับโมเดลของตนเองเพื่อถ่ายทอดความรู้จากโมเดลรุ่นท็อปไปยังโมเดลรุ่นเล็กที่ประหยัดพลังงานกว่า ก็ถือเป็นเรื่องที่ทำได้อย่างถูกกฎหมาย แต่หากนำไปใช้กับโมเดลของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต จะถือเป็นการลัดขั้นตอนที่ไม่เหมาะสม
การออกคำประกาศดังกล่าวของหน่วยงานด้านความมั่นคงสหรัฐฯ ในครั้งนี้ มีขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ จะเปิดทำเนียบขาวต้อนรับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ในการประชุมสุดยอดครั้งสำคัญ ซึ่งส่งผลให้ความตึงเครียดระหว่างสองประเทศยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น โดยประเด็น AI ได้กลายเป็นศูนย์กลางของการแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีนที่ต่างก็มุ่งมั่นจะครอบครองความเป็นผู้นำในตลาดเทคโนโลยีนี้
โดย รัตนา พงศ์ทวิช/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์
