ไต้หวันย้ำเดินหน้าเสริมความแข็งแกร่งด้านกลาโหม ไม่ใช่เพื่อยั่วยุจีนแผ่นดินใหญ่ แต่เพื่อป้องปรามสงคราม พร้อมเรียกร้องให้ประเทศประชาธิปไตยในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกร่วมกันรักษาสันติภาพ และสนับสนุนสิทธิของชาวไต้หวันในการกำหนดอนาคตของตนเอง
ไล่ ชิงเต๋อ ประธานาธิบดีไต้หวัน กล่าวในพิธีฉลองวันชาติที่กรุงไทเปในวันนี้ (10 ต.ค.) ว่า การเพิ่มงบลงทุนด้านกลาโหมมีเป้าหมายเพื่อป้องปรามสงคราม ไม่ใช่ยั่วยุให้เกิดความขัดแย้ง ขณะที่การเสริมสร้างความสามารถในการป้องกันตนเองก็ไม่ได้หมายถึงการปิดกั้นการเจรจา แต่เป็นการสร้างเงื่อนไขให้ทั้งสองฝ่ายสามารถพูดคุยกันได้อย่างเท่าเทียมและมีศักดิ์ศรี
ไล่กล่าวหาว่า จีนแผ่นดินใหญ่ยังคงใช้ทั้งแรงกดดันทางทหารและวิธีการกดดันรูปแบบต่าง ๆ ที่ไม่ถึงขั้นเปิดฉากทำสงคราม เพื่อพยายามเปลี่ยนแปลงสถานะเดิมในช่องแคบไต้หวัน พร้อมระบุว่า จุดยืนของไต้หวันเป็นบททดสอบว่าประชาคมระหว่างประเทศจะยืนหยัดในหลักการที่ว่าการใช้กำลังต้องไม่อยู่เหนือกฎเกณฑ์ระหว่างประเทศ และประชาชนมีสิทธิกำหนดอนาคตของตนเองหรือไม่
ประธานาธิบดีไต้หวันย้ำว่า ไต้หวันให้ความสำคัญกับสันติภาพ แต่จะไม่ยอมสละเสรีภาพ และพร้อมเปิดรับการแลกเปลี่ยน แต่จะไม่ยอมอยู่ใต้อำนาจของฝ่ายอื่น โดยไต้หวันกำลังดำเนินมาตรการอย่างแน่วแน่และมีความรับผิดชอบ เพื่อรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในช่องแคบไต้หวันและภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก
นอกจากนี้ ไล่ยังสนับสนุนความพยายามของผู้นำสหรัฐฯ และจีนแผ่นดินใหญ่ที่จัดการประชุมสุดยอดในกรุงวอชิงตันเมื่อช่วงปลายเดือนก.ย. เพื่อบริหารจัดการการแข่งขันระหว่างกันผ่านการเจรจา และลดความเสี่ยงที่จะเกิดความขัดแย้งหรือสงคราม พร้อมเรียกร้องให้ประเทศประชาธิปไตยในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกร่วมมือกันรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค รวมถึงสนับสนุนสิทธิของประชาชนไต้หวันในการกำหนดอนาคตของตนเอง
ความตึงเครียดระหว่างไต้หวันกับจีนแผ่นดินใหญ่เพิ่มสูงขึ้นนับตั้งแต่ไล่เข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนพ.ค. 2567 โดยรัฐบาลปักกิ่งประณามไล่ว่าเป็นผู้แบ่งแยกดินแดน
จีนแผ่นดินใหญ่ซึ่งปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์อ้างว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนจีน และประกาศว่าจะนำไต้หวันมาอยู่ภายใต้การควบคุม โดยไม่ตัดความเป็นไปได้ที่จะใช้กำลัง ขณะที่รัฐบาลของไล่ปฏิเสธจุดยืนดังกล่าวและไม่ยอมรับหลักการจีนเดียวของปักกิ่ง
ไต้หวันจัดงานวันชาติในวันที่ 10 ต.ค. ของทุกปี เพื่อรำลึกถึงการลุกฮือในปี 2454 ซึ่งนำไปสู่การโค่นล้มราชวงศ์สุดท้ายของจีน และการก่อตั้งสาธารณรัฐจีนในปี 2455
รัฐบาลพรรคก๊กมินตั๋งของสาธารณรัฐจีนย้ายมาตั้งหลักในไต้หวันเมื่อปี 2492 หลังพ่ายแพ้สงครามกลางเมืองจีนให้แก่กองกำลังคอมมิวนิสต์ของเหมา เจ๋อตุง ซึ่งต่อมาได้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนบนจีนแผ่นดินใหญ่
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช
