จีนเตือนเมื่อวันศุกร์ (3 ก.ค.) เกี่ยวกับข้อตกลงระหว่างญี่ปุ่นและอินเดียที่บรรลุเมื่อต้นสัปดาห์นี้เพื่อกระชับความร่วมมือด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ โดยจีนระบุว่า ความร่วมมือดังกล่าวไม่ควรมุ่งเป้าไปที่ประเทศที่สามหรือสร้างความเสียหายต่อผลประโยชน์ของจีน
กัว เจียคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนกล่าวในการแถลงข่าวว่า ความร่วมมือระหว่างประเทศต่าง ๆ ควรเอื้อต่อการรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค และไม่ควรถูกใช้เป็นข้ออ้างในการจัดตั้งกลุ่มความร่วมมือแบบปิดที่กีดกันผู้อื่น หรือยั่วยุให้เกิดความแตกแยกและการเผชิญหน้า
ความเห็นดังกล่าวมีขึ้นหนึ่งวัน หลังจากซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น และ นเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดีย เห็นพ้องระหว่างการพบหารือที่กรุงนิวเดลีว่า จะยกระดับความร่วมมือด้านเซมิคอนดักเตอร์ กลุ่มโลหะที่ไม่มีส่วนผสมของเหล็กที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ และปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขณะที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญความท้าทายด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจจากจีน
ทั้งสองประเทศยังแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการใช้มาตรการบีบบังคับทางเศรษฐกิจและนโยบายหรือแนวปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามกลไกตลาด รวมถึงการจำกัดการส่งออกโดยพลการ ท่ามกลางมาตรการควบคุมการส่งออกของจีนที่มุ่งเป้าไปยังญี่ปุ่น พร้อมย้ำถึงความสำคัญของการสร้างห่วงโซ่อุปทานที่มีความยืดหยุ่นและเชื่อถือได้ร่วมกับประเทศพันธมิตรที่มีแนวคิดสอดคล้องกัน
กัวกล่าวว่า การรักษาความปลอดภัยและเสถียรภาพของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกประเทศ พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายยึดมั่นในจิตวิญญาณแห่งการเปิดกว้างและความร่วมมือ รวมถึงมีบทบาทเชิงสร้างสรรค์ในกระบวนการดังกล่าว
โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนยังวิจารณ์นโยบายอินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง (Free and Open Indo-Pacific) ของทาคาอิจิเมื่อวันพฤหัสบดี (2 ก.ค.) โดยอ้างว่า นโยบายดังกล่าวสร้างความแตกแยกและการแข่งขัน พร้อมระบุว่า “แนวคิดที่ถูกตกแต่งให้ดูดีนี้ขัดกับความปรารถนาร่วมกันของประเทศในภูมิภาคที่ต้องการสันติภาพ การพัฒนา และความร่วมมือ และแนวคิดนี้จะไม่ได้รับการยอมรับอย่างแท้จริง”
ญี่ปุ่นมองว่าอินเดียเป็นหุ้นส่วนสำคัญในการผลักดันแนวคิดอินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง ซึ่งเป็นภูมิภาคที่จีนกำลังเพิ่มอิทธิพลทั้งด้านการทหารและเศรษฐกิจ
ด้านโทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น โต้แย้งจุดยืนของจีน โดยระบุว่า แนวคิดอินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้างเป็นวิสัยทัศน์ที่ครอบคลุมและเปิดกว้างอย่างแท้จริง ไม่ได้มีเจตนาที่จะกระตุ้นให้เกิดความขัดแย้งหรือการเผชิญหน้า พร้อมแสดงความเชื่อมั่นว่า แนวคิดดังกล่าวจะได้รับการสนับสนุนและความเข้าใจจากประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาค
การประชุมสุดยอดระหว่างทาคาอิจิและโมดีมีขึ้น หลังจากความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับญี่ปุ่นทรุดตัวลงอย่างรุนแรง จากกรณีที่ทาคาอิจิกล่าวถ้อยแถลงในรัฐสภาเมื่อเดือนพ.ย. 2568 เกี่ยวกับไต้หวัน ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับรัฐบาลจีน
นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นระบุว่า หากจีนใช้กำลังโจมตีไต้หวัน กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นอาจเข้าตอบสนองเพื่อสนับสนุนสหรัฐฯ
ทั้งนี้ ไต้หวันปกครองตนเองภายใต้ระบอบประชาธิปไตย แต่จีนอ้างว่าเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนจีน
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช
