องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการเดินเรือของสหประชาชาติ (UN) ออกโรงคัดค้านการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ เรียกร้องให้เรือจ่ายเงินแลกกับการคุ้มครองจากกองทัพสหรัฐฯ
โฆษก IMO ระบุว่า องค์การมีจุดยืนชัดเจนมาโดยตลอดว่า ไม่เห็นด้วยกับการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับการเดินเรือผ่านช่องแคบที่ใช้ในการเดินเรือระหว่างประเทศ พร้อมย้ำว่า ไม่มีหลักฐานทางกฎหมายรองรับการบังคับเก็บค่าผ่านทางเพียงเพื่อเดินเรือผ่านช่องแคบ
ท่าทีของ IMO มีขึ้น หลังทรัมป์ประกาศเมื่อวันจันทร์ (13 ก.ค.) ว่า กองทัพสหรัฐฯ จะให้การคุ้มครองเรือที่เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่เรียกร้องให้จ่ายเงินชดเชยในอัตรา 20% ของมูลค่าสินค้าทั้งหมดที่ขนส่งผ่านเส้นทางดังกล่าว พร้อมสั่งกองทัพเรือสหรัฐฯ กลับมาปิดล้อมเรืออิหร่านอีกครั้ง
รายงานระบุว่า สถานการณ์ความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซทวีความตึงเครียดขึ้น หลังอิหร่านโจมตีเรือพาณิชย์หลายลำในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา และเรียกร้องให้เรือทุกลำเปลี่ยนไปใช้เส้นทางตอนเหนือซึ่งผ่านน่านน้ำอาณาเขตของอิหร่าน ขณะที่กองทัพเรือสหรัฐฯ เข้าช่วยเหลือเรือพาณิชย์ให้เดินทางผ่านเส้นทางตอนใต้ตามแนวชายฝั่งโอมาน
นอกจากนี้ สหรัฐฯ ยังตอบโต้ด้วยการเปิดฉากโจมตีทางอากาศต่ออิหร่านหลายระลอก ขณะที่อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีพันธมิตรของสหรัฐฯ ในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย
ด้านเจมส์ คราสกา ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายทางทะเลระหว่างประเทศจากวิทยาลัยการสงครามทางเรือสหรัฐฯ ระบุว่า การเก็บค่าผ่านช่องแคบฮอร์มุซขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ เนื่องจากเรือจากทั่วโลกมีสิทธิเดินทางผ่านเส้นทางยุทธศาสตร์แห่งนี้โดยไม่มีสิ่งกีดขวาง
คราสกาชี้ว่า อิหร่านไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซแต่เพียงฝ่ายเดียว ภายใต้พันธกรณีตามอนุสัญญาของ IMO และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความปลอดภัยแห่งชีวิตในทะเล โดยอิหร่านมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามระบบแบ่งแนวจราจรทางเรือที่ใช้เป็นเส้นทางเดินเรือตามปกติในช่องแคบฮอร์มุซ
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/กัลยาณี ชีวะพานิช
