สถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศญี่ปุ่นได้ยื่นหนังสือทักท้วงอย่างเป็นทางการและแสดงการประท้วงอย่างรุนแรงเมื่อวันจันทร์ (13 ก.ค.) ต่อกรณีที่รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นได้ออกมากล่าวเน้นย้ำเกี่ยวกับ “คำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้” ในโอกาสครบรอบ 10 ปีของการออกคำตัดสินดังกล่าว รวมถึงการที่ญี่ปุ่นได้ออกแถลงการณ์ร่วมกับประเทศอื่น ๆ ในประเด็นนี้
สื่อ หยง อัครราชทูตประจำสถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศญี่ปุ่น เป็นผู้ส่งมอบหนังสือทักท้วงดังกล่าวให้แก่ มาซาอากิ คานาอิ อธิบดีกรมกิจการเอเชียและโอเชียเนีย สังกัดกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่น
ฝั่งจีนเน้นย้ำว่า สิ่งที่เรียกว่า “การพิจารณาโดยอนุญาโตตุลาการ” นั้น ถือเป็นการละเมิดหลักการพื้นฐานของกฎหมายระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง อีกทั้งยังทำลายความศักดิ์สิทธิ์และอำนาจของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) และส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อหลักนิติธรรมระหว่างประเทศ
ทางสถานทูตระบุว่า “คำตัดสิน” ดังกล่าวเป็นสิ่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายมาตั้งแต่แรก ถือเป็นโมฆะ และไม่มีผลผูกพันทางกฎหมายใด ๆ ทั้งสิ้น ซึ่งจีนขอคัดค้านและจะไม่มีวันยอมรับข้อเรียกร้องหรือการกระทำใด ๆ ที่อ้างอิงจากคำตัดสินนี้
นอกจากนี้ ฝ่ายจีนยังระบุว่า อธิปไตยเหนือดินแดน รวมถึงสิทธิและผลประโยชน์ทางทะเลของจีนในทะเลจีนใต้ จะไม่ได้รับผลกระทบจาก “คำตัดสิน” ดังกล่าวไม่ว่าภายใต้สถานการณ์ใด ๆ พร้อมจวกว่า ญี่ปุ่นมีส่วนต้องรับผิดชอบทางประวัติศาสตร์ในประเด็นความขัดแย้งบริเวณทะเลจีนใต้ และที่ผ่านมาญี่ปุ่นก็ไม่เคยแสดงความตระหนักรู้ต่อความผิดพลาดดังกล่าว ดังนั้น ญี่ปุ่นจึงไม่มีสิทธิ์หรืออยู่ในสถานะที่จะมาวิพากษ์วิจารณ์ใด ๆ ได้
จีนชี้ว่า คำพูดและการกระทำที่เกินกว่าเหตุของญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึงการเดินหน้าแทรกแซงประเด็นทะเลจีนใต้และการบงการทางการเมืองโดยใช้ “คำตัดสิน” ที่ผิดกฎหมายและเป็นโมฆะนี้ ถือเป็นการท้าทายระเบียบโลกหลังสงครามและหลักนิติธรรมระหว่างประเทศ ทั้งยังทำลายสันติภาพและเสถียรภาพในทะเลจีนใต้ ซึ่งสวนทางกับผลประโยชน์และความปรารถนาร่วมกันของประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาค และเสริมว่า การกระทำเหล่านี้ทำให้นานาประเทศในภูมิภาคและประชาคมโลกในวงกว้างต้องยกระดับความตื่นตัวและเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
สถานทูตจีนยืนยันว่า จีนจะดำเนินการตอบโต้การยั่วยุของญี่ปุ่นอย่างจริงจัง เพื่อปกป้องอธิปไตยเหนือดินแดน รวมถึงสิทธิและผลประโยชน์ทางทะเลของตนเองอย่างมั่นคง
โดย ตนุพัฒน์ ปิยะรัตน์/กัลยาณี ชีวะพานิช
