โทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีต่างประเทศของญี่ปุ่น พบปะและพูดคุยกับ หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน ในวันพุธ (22 ก.ค.) ซึ่งเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนพ.ย. ปีที่แล้ว หลังถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นเกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่ญี่ปุ่นอาจร่วมตอบโต้ทางทหาร หากจีนใช้กำลังโจมตีไต้หวัน สร้างความไม่พอใจอย่างมากให้รัฐบาลจีน
โมเตกิเปิดเผยกับสื่อมวลชนในวันนี้ (23 ก.ค.) ว่า เขาได้พูดคุยสั้น ๆ กับ หวัง อี้ เกี่ยวกับความสัมพันธ์ทวิภาคี ระหว่างที่ทั้งสองเดินมาเจอกันก่อนเข้าร่วมการประชุมกับรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงมะนิลา
รมว.ต่างประเทศญี่ปุ่นกล่าวว่า แม้ความสัมพันธ์ทั้งสองประเทศจะยังคงตึงเครียด แต่ญี่ปุ่นยังคงยึดมั่นในการรักษาช่องทางการเจรจากับจีนในทุกระดับ พร้อมย้ำว่า เมื่อพิจารณาถึงบทบาทสำคัญของญี่ปุ่นและจีนต่อสันติภาพในภูมิภาค การเดินหน้าพูดคุยกันอย่างต่อเนื่องจึงเป็นสิ่งจำเป็น
การพบปะกันระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศทั้งสองกำลังถูกจับตาว่า อาจช่วยปูทางไปสู่การพบกันระหว่างซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น และ สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน นอกรอบการประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปก) ที่เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน ในเดือนพ.ย.
สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นและจีนเผชิญความตึงเครียดตั้งแต่เดือนพ.ย. หลังทาคาอิจิกล่าวต่อรัฐสภาญี่ปุ่นว่า หากจีนโจมตีไต้หวัน สถานการณ์ดังกล่าวอาจเข้าข่ายเป็น “สถานการณ์ที่คุกคามการดำรงอยู่” ของญี่ปุ่น และอาจนำไปสู่การตอบสนองจากกองกำลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่น
จีนมองว่าคำกล่าวดังกล่าวเป็นการแทรกแซงกิจการภายใน และตอบโต้ด้วยการเพิ่มแรงกดดันต่อญี่ปุ่น ทั้งการเรียกร้องให้ประชาชนจีนหลีกเลี่ยงการเดินทางไปญี่ปุ่น รวมถึงการจำกัดการส่งออกแร่หายากและสินค้าที่สามารถใช้ได้ทั้งในภาคพลเรือนและการทหาร
นับตั้งแต่นั้น การหารือในระดับรัฐบาลระหว่างญี่ปุ่นและจีนแทบจะหยุดชะงัก ท่ามกลางความตึงเครียดจากประเด็นไต้หวัน
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/ปนัยดา ปัทมโกวิท
