ทีมนักวิจัยค้นพบแมวป่าขนาดเล็กชนิดใหม่ที่อาศัยอยู่ในป่าเมฆ (Cloud Forest) ของประเทศโบลิเวีย นับเป็นการค้นพบและตั้งชื่อแมวป่าชนิดใหม่ที่ยังมีชีวิตอยู่อย่างเป็นทางการครั้งแรกในรอบกว่า 100 ปี
แมวป่าชนิดใหม่นี้มีชื่อท้องถิ่นว่า “ทิลคาโย” (Tilcayo) จัดอยู่ในกลุ่ม “ไทเกอร์แคต” (Tiger cats) หรือกลุ่มแมวลายเสือที่กระจายพันธุ์อยู่ทั่วทวีปอเมริกาใต้ ทีมนักวิจัยตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ให้ว่า Leopardus tilcayo เพื่อคงชื่อท้องถิ่นไว้
นักวิจัยพบทิลคาโยในป่ายุงกัส (Yungas) แถบเทือกเขาที่มีลักษณะเป็นป่าเมฆและมีความชื้นสูง ลำตัวยาวประมาณ 46 เซนติเมตร น้ำหนักราว 1.4 กิโลกรัม ขนาดเล็กกว่าแมวบ้านทั่วไป ขนมีสีน้ำตาลอ่อนแต้มด้วยลายดอกรูปทรงอิสระกระจายอยู่ทั่วลำตัว
เปาลา โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ นักสำรวจเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก และผู้ร่วมเขียนรายงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารเคอร์เรนต์ ไบโอโลจี (Current Biology) เมื่อวันพฤหัสบดี (17 ก.ย.) ระบุว่า การศึกษานี้เริ่มจากการสังเกตว่า แมวป่าในโบลิเวียมีลักษณะไม่ตรงกับคำอธิบายเดิมของกลุ่มไทเกอร์แคตที่ส่วนใหญ่อ้างอิงจากตัวอย่างในบราซิล จึงนำไปสู่การตั้งคำถามถึงชนิดที่แท้จริงในโบลิเวีย
ด้านโยนาส เลสโครอาร์ต นักชีววิทยาวิวัฒนาการจากมหาวิทยาลัยแอนต์เวิร์ปในเบลเยียม และหัวหน้าคณะผู้วิจัยร่วม อธิบายว่า ไทเกอร์แคตจัดเป็นชนิดพันธุ์แฝง (Cryptic species) ที่แยกความแตกต่างออกจากกันได้ยากด้วยตาเปล่า
ทีมวิจัยนำตัวอย่างดีเอ็นเอ (DNA) ของแมวป่า 38 ตัวจากหลายประเทศในอเมริกาใต้ รวมถึงตัวอย่างจากพิพิธภัณฑ์ 8 ตัวอย่าง มาวิเคราะห์ทางพันธุศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่า แท้จริงแล้วกลุ่มไทเกอร์แคตแบ่งออกเป็น 5 ชนิดที่มีพันธุกรรมแตกต่างกัน สายวิวัฒนาการของทิลคาโยแยกตัวออกจากกลุ่มอื่นมานานราว 1.4 ล้านปีแล้ว ความแตกต่างระดับนี้ถือว่าเพียงพอที่จะจัดเป็นชนิดใหม่ในวงศ์แมว
ปัจจุบัน สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) จัดสถานะให้ไทเกอร์แคตเป็นสัตว์ที่มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) โดยแบ่งไว้เพียง 2 ชนิด และมีประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง
ทีมนักวิจัยระบุว่า ได้ส่งข้อมูลการค้นพบใหม่นี้ให้ IUCN แล้ว เพื่อใช้ประเมินสถานะของทั้ง 5 ชนิดแยกจากกัน ช่วยให้สะท้อนความเสี่ยงที่แท้จริงได้แม่นยำขึ้น และอาจส่งผลให้แมวทิลคาโยถูกจัดสถานะความเสี่ยงสูงขึ้นเป็นใกล้สูญพันธุ์ (Endangered)
รายงานระบุว่า ระบบนิเวศป่ายุงกัสเป็นพื้นที่เปราะบางและถูกคุกคามมากที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาค กำลังเผชิญแรงกดดันจากการตัดไม้ทำลายป่า การขยายพื้นที่เกษตรกรรม ไฟป่าจากฝีมือมนุษย์ และการทำเหมืองแร่ ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าการฟื้นฟูผืนป่าและรักษาแนวเชื่อมต่อถิ่นที่อยู่อาศัยเป็นภารกิจเร่งด่วน
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์
