สหรัฐฯ ส่งแวนซ์เปิดช่องเจรจาอิหร่าน ท่ามกลางปมขัดแย้งช่องแคบฮอร์มุซ

เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ส่งจดหมายถึง โมห์เซน เรซาอี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านและอดีตผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เพื่อรื้อฟื้นการเจรจาสันติภาพ ตามรายงานของหนังสือพิมพ์วอลล์สตรีทเจอร์นัล (WSJ) เมื่อวันพุธ (28 ต.ค.)

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า รัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ได้อยู่ระหว่างการเจรจากับอิหร่าน พร้อมส่งสัญญาณว่าอาจมีปฏิบัติการทางทหารหลังการเลือกตั้งกลางเทอม อย่างไรก็ตาม ทรัมป์เปิดเผยเมื่อเย็นวันพุธว่า เขาเห็นชอบให้แวนซ์ติดต่อฝ่ายอิหร่าน โดยกล่าวว่าอิหร่านต้องการความช่วยเหลือด้านเวชภัณฑ์และสิ่งของอื่น ๆ

รายงานของ WSJ ระบุว่า ทั้งจดหมายของแวนซ์และการหารือติดตามผลระหว่างเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กับอิหร่านยังไม่มีข้อเสนอเพื่อสันติภาพที่ชัดเจน แต่เป็นการหารือเพื่อวางกรอบสำหรับการเจรจาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ก่อนหน้านี้ เรซาอีกล่าวว่า อิหร่านจะไม่เจรจากับรัฐบาลสหรัฐฯ จนกว่าจะได้รับการตอบสนองข้อเรียกร้องสำคัญ ได้แก่ การยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่าน การปลดอายัดทรัพย์สินบางส่วนของอิหร่านในต่างประเทศ และการยุติปฏิบัติการทางทหารทั้งหมดต่ออิหร่าน

ความพยายามทางการทูตที่ผ่านมาเคยประสบอุปสรรคเช่นกัน โดยบันทึกความเข้าใจที่ทั้งสองฝ่ายบรรลุร่วมกันเมื่อเดือนมิ.ย. ล้มเหลวลงเพียง 2 สัปดาห์หลังลงนาม เนื่องจากสหรัฐฯ และอิหร่านมีความเห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับเงื่อนไขการเปิดเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ปัจจุบัน ช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกปิดกั้นเป็นส่วนใหญ่ ขณะที่มีรายงานว่าอิหร่านเพิ่มการโจมตีเรือที่แล่นผ่านเส้นทางน้ำยุทธศาสตร์แห่งนี้ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

โดย กัลยาณี ชีวะพานิช/ปรียพรรณ มีสุข