ธนาคารกลางจีน (PBOC) ประกาศเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยนโยบายหลัก จากเดิมที่ใช้อัตราดอกเบี้ยซื้อโดยมีสัญญาขายคืน (reverse repo) ระยะ 7 วัน มาเป็นอัตราดอกเบี้ย reverse repo ระยะข้ามคืน (overnight) พร้อมดำเนินการอัดฉีดสภาพคล่องผ่านธุรกรรม reverse repo ข้ามคืนวงเงิน 5.41 แสนล้านหยวน (ประมาณ 8.06 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (2 พ.ย.)
สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ธนาคารกลางจีนดำเนินธุรกรรมดังกล่าวที่อัตราดอกเบี้ย 1.25% ผ่านการประมูลแบบกำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่และจัดสรรตามปริมาณที่เสนอ ซึ่งนับเป็นการดำเนินธุรกรรมครั้งแรกภายใต้กลไกใหม่ที่ PBOC ประกาศไว้เมื่อปลายเดือนที่แล้ว
สำหรับธุรกรรม reverse repo ข้ามคืน คือการที่ธนาคารกลางซื้อหลักทรัพย์จากสถาบันการเงิน โดยมีข้อตกลงว่าจะขายคืนในวันถัดไป ซึ่งเป็นมาตรการเสริมสร้างสภาพคล่องเข้าสู่ระบบการเงินของประเทศ ทั้งนี้ ภายใต้กลไกใหม่ดังกล่าว PBOC จะดำเนินธุรกรรม reverse repo ข้ามคืนทุกวันทำการ และจะใช้ธุรกรรมข้ามคืนเป็นเครื่องมือหลักในการดำเนินการผ่านตลาดการเงิน (Open Market Operations)
นอกจากนี้ เครื่องมือทางการเงินอื่น ๆ ที่เดิมกำหนดราคาโดยอิงกับอัตราดอกเบี้ย reverse repo ระยะ 7 วัน เช่น ธุรกรรม repo และ reverse repo ชั่วคราว จะเปลี่ยนมาอิงกับอัตรา reverse repo ข้ามคืนแทน โดยยังคงส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยไว้เท่าเดิม
บรรดานักวิเคราะห์แสดงความเห็นว่า การปรับเปลี่ยนครั้งนี้เป็นอีกก้าวสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพให้กับการดำเนินนโยบายการเงินที่ใช้ “ราคา” หรืออัตราดอกเบี้ยเป็นกลไกหลัก โดยอัตราดอกเบี้ยนโยบายหลักจะมีระยะสั้นลง และอัตราอ้างอิงของเครื่องมือนโยบายต่าง ๆ จะสอดคล้องกันมากขึ้น ซึ่งเป็นไปตามแนวทางของ PBOC ที่ให้ความสำคัญกับเป้าหมายเชิงปริมาณน้อยลง เช่น ปริมาณเงินหรือสินเชื่อ และหันมาให้น้ำหนักกับอัตราดอกเบี้ยและเครื่องมือเชิงราคามากขึ้น
ก่อนหน้านี้ พาน กงเชิ่ง ผู้ว่าการธนาคารกลางจีน ได้กล่าวในงานเสวนาแห่งหนึ่งเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมาว่า PBOC จะพิจารณาปรับระยะเวลาของธุรกรรมหลักในตลาดการเงินให้เป็นแบบข้ามคืนในเวลาที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการกำกับดูแลอัตราดอกเบี้ย ซึ่งจะทำให้อัตราดอกเบี้ย reverse repo ข้ามคืนกลายเป็นอัตราดอกเบี้ยนโยบายหลักของประเทศ นอกจากนี้ พานยังกล่าวด้วยว่า ธนาคารกลางจีนจะประเมินและปรับปรุงกรอบนโยบายการเงินอย่างต่อเนื่อง และจะให้น้ำหนักกับการกำกับดูแลผ่านอัตราดอกเบี้ยมากขึ้น
จาง ซฺวี่ นักวิเคราะห์จาก Everbright Securities แสดงความเห็นว่า การกำหนดให้อัตราดอกเบี้ยข้ามคืนเป็นอัตราดอกเบี้ยนโยบายหลัก จะช่วยให้ตลาดมีอัตราอ้างอิงที่ชัดเจน ลดความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยที่ไม่สมเหตุสมผล และช่วยให้การส่งผ่านสัญญาณนโยบายการเงินมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ขณะที่หวัง เจี้ยน นักวิเคราะห์จาก Guosen Securities อธิบายว่า การปรับเปลี่ยนครั้งนี้ไปไกลกว่าแค่การย่นระยะเวลาธุรกรรมจาก 7 วันมาเป็นข้ามคืน โดยจะช่วยให้ผลของการเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยนโยบายส่งผ่านไปยังดอกเบี้ยในตลาดเงิน และส่งต่อไปถึงต้นทุนการกู้ยืมของภาคธุรกิจและประชาชนได้ราบรื่นขึ้น ทำให้อัตราดอกเบี้ยตอบสนองต่ออุปสงค์และอุปทานของเงินทุนได้รวดเร็วขึ้น ทั้งยังช่วยให้การเปลี่ยนผ่านจากนโยบายการเงินเชิงปริมาณไปสู่นโยบายเชิงราคาเป็นไปอย่างมั่นคง
ด้านต่ง ซีเหมี่ยว หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์จาก Merchants Union Consumer Finance ให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า การดำเนินธุรกรรม reverse repo ข้ามคืนทุกวันทำการ จะช่วยลดผลกระทบและความผันผวนของสัญญาณอัตราดอกเบี้ยนโยบายในช่วงที่มีการชำระภาษีและช่วงสิ้นเดือน ซึ่งมักมีความต้องการสภาพคล่องสูง อีกทั้งยังช่วยย่นระยะเวลาการส่งผ่านจากอัตราดอกเบี้ยนโยบายไปสู่อัตราดอกเบี้ยในตลาดเงิน ผลตอบแทนพันธบัตร และอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแลนโยบายการเงินโดยรวม
โดย ปนัยดา ปัทมโกวิท/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต
