นายทรงพล ชีวะปัญญาโรจน์ ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน กล่าวถึงโครงการโซลาร์ภาคประชาชน โดยระบุว่า ปัจจัยสำคัญในการพิจารณาความคุ้มค่าของ Solar Rooftop คือ พฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน เนื่องจากระบบจะผลิตไฟฟ้าได้ในช่วงที่มีแสงแดด ดังนั้นครัวเรือนที่มีคนอยู่บ้านในช่วงกลางวัน เช่น ผู้สูงอายุ เด็ก หรือผู้ที่ทำงานจากบ้าน และมีสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าช่วงกลางวันอย่างน้อย 40% ของการใช้ไฟทั้งหมด จะมีโอกาสใช้ประโยชน์จากไฟฟ้าที่ผลิตได้เองมากกว่า
“ตัวอย่างเช่น บ้านที่มีค่าไฟเฉลี่ยเดือนละ 4,000 บาท หากต้องการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปขนาด 5 กิโลวัตต์ จะมีต้นทุนติดตั้งประมาณ 140,000 บาท เมื่อลบด้วยเงินสนับสนุนจากภาครัฐอีก 50,000 บาท จะเหลือค่าติดตั้งอีก 90,000 บาทที่ต้องออกเงินเอง หากเลือกกู้เงินส่วนที่เหลือ จะผ่อนชำระกับธนาคารเป็นเวลา 7 ปี เดือนละประมาณ 1,169 บาท” นายทรงพล กล่าว
สำหรับประโยชน์ที่ได้รับ แบ่งเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วย 1. ประหยัดค่าไฟจากการผลิตไฟฟ้าใช้เอง โดยหากใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้ในช่วงกลางวัน 40% จะช่วยลดค่าไฟได้ประมาณ 1,176 บาท/เดือน จากเดิมที่ต้องซื้อไฟฟ้าจากการไฟฟ้าในอัตราประมาณ 4.90 บาท/หน่วย และ 2. ขายไฟฟ้าส่วนเกินคืนให้การไฟฟ้า โดยไฟฟ้าที่ผลิตได้แต่ไม่ได้ใช้ จะสามารถขายคืนในอัตรา 2.20 บาท/หน่วย คิดเป็นรายได้ประมาณ 792 บาท/เดือน โดยโครงการกำหนดระยะเวลารับซื้อไฟฟ้า 20 ปี
ดังนั้น เมื่อนำเงินที่ประหยัดได้จากการใช้ไฟเอง 1,176 บาท รวมกับรายได้จากการขายไฟคืน 792 บาท จะมีมูลค่ารวม 1,968 บาท/เดือน เมื่อหักค่างวดเงินกู้ 1,169 บาทแล้ว จะเหลือเงินประหยัดสุทธิประมาณ 799 บาท/เดือน
“ในช่วง 7 ปีแรกที่ยังต้องผ่อนชำระเงินกู้ ประชาชนจะประหยัดค่าใช้จ่ายได้ประมาณ 799 บาทต่อเดือน แต่หลังจากชำระหนี้หมดตั้งแต่ปีที่ 8 – ปีที่ 20 จะไม่มีภาระค่างวดเงินกู้อีก ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายได้เพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 1,968 บาทต่อเดือน ขณะที่ปีที่ 21 ถึงปีที่ 25 ซึ่งสิ้นสุดระยะเวลารับซื้อไฟฟ้าคืนแล้ว ประชาชนยังสามารถใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้เองในช่วงกลางวัน ช่วยประหยัดค่าไฟได้ประมาณ 1,176 บาทต่อเดือน และหากครัวเรือนสามารถใช้ไฟฟ้าได้ตามสมมติฐานดังกล่าวอย่างต่อเนื่องตลอด 25 ปี คาดว่าจะประหยัดค่าใช้จ่ายได้รวมประมาณ 445,000 บาท” ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน กล่าว
พร้อมระบุว่า ตัวเลขดังกล่าว เป็นประมาณการจากกรณีตัวอย่าง ไม่ใช่ผลประหยัดที่รับประกันสำหรับทุกครัวเรือน เนื่องจากขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า และความสามารถในการผลิตไฟของแต่ละบ้าน
ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน ระบุว่า ในการพิจารณาสินเชื่อ ธนาคารฯ จะใช้ข้อมูลประวัติการใช้ไฟฟ้าเป็นองค์ประกอบสำคัญ โดยผู้ที่มีสถานะหนี้เสีย (NPL) จะไม่สามารถขอสินเชื่อได้ ส่วนผู้ที่มีคะแนนเครดิตต่ำ (Low Score) จะพิจารณาเป็นรายกรณี
อย่างไรก็ดี ในส่วนของเงื่อนไขการขึ้นทะเบียนผู้รับเหมาติดตั้งโซลาร์เซลล์ (Vendor) และการกำหนดให้ผู้รับเหมาต้องมีหนังสือค้ำประกันจากธนาคาร (Bank Guarantee หรือ LG) เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่าจะได้รับบริการติดตั้งที่มีมาตรฐาน และมีผู้รับผิดชอบดูแลระบบในระยะยาวนั้น นายทรงพล ระบุว่า หนังสือค้ำประกัน วงเงิน 50,000 บาทนั้น เพื่อค้ำประกันการติดตั้ง และช่วยป้องกันผู้รับเหมาทิ้งงาน หรือส่งมอบงานล่าช้า โดยเมื่อดำเนินการติดตั้งเสร็จ เชื่อมต่อระบบและเริ่มจ่ายไฟได้แล้ว จะได้รับคืนหนังสือค้ำประกันส่วนนี้ และวงเงิน 10,000 บาท สำหรับค้ำประกันการบำรุงรักษา เพื่อรับรองว่าผู้รับเหมาจะดูแลระบบอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 7 ปี
ทั้งนี้ การกำหนด Bank Guarantee ไม่ได้หมายความว่าผู้รับเหมาต้องนำเงินสด 50,000 บาท และ 10,000 บาทมาวางเป็นหลักประกัน แต่เป็นการขอให้ธนาคารออกหนังสือค้ำประกันให้ โดยในส่วนของธนาคารออมสิน กำหนดค่าธรรมเนียมกรณีมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน 0.5% ต่อปี และกรณีไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน 1% ต่อปี
นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า โครงการโซลาร์ภาคประชาชน เป็นหนึ่งในมาตรการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่รัฐบาลต้องการผลักดัน ซึ่งโครงการถูกออกแบบให้เกิดประโยชน์ใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1. ลดรายจ่ายให้กับประชาชน โดยไฟฟ้าที่ผลิตได้ในตอนกลางวัน และใช้เอง จะมีผลให้บิลค่าไฟฟ้าต่อเดือนลดลง 2. เพิ่มรายได้ให้กับประชาชน โดยไฟฟ้าที่ผลิตได้เกินในตอนกลางวัน และใช้ไม่หมด จะสามารถขายคืนให้กับการไฟฟ้าได้ และ 3. สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศ
ทั้งนี้ รัฐบาลตั้งเป้าสนับสนุนให้ประชาชนติดตั้ง Solar Rooftop จำนวน 1 ล้านครัวเรือน ซึ่งในส่วนนี้ จะสามารถผลิตพลังงานสะอาดได้ถึง 5,000 เมกกะวัตต์ เป็นการเพิ่มความมั่นคงทางพลังงาน และลดการนำเข้าน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ สำหรับผลิตไฟฟ้า
สำหรับกลไกนั้น รัฐบาลจะสนับสนุนเงินครัวเรือนละ 50,000 บาท ไม่ว่าจะติดตั้งด้วยเงินส่วนตัว หรือขอรับสินเชื่อจากธนาคารรัฐ 3 แห่ง ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) โดยยืนยันว่า โครงการดังกล่าว ไม่เพียงแต่จะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านไฟฟ้าแล้ว ยังเปิดโอกาสให้ประชาชนขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบ และช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติและเชื้อเพลิงที่ใช้ผลิตไฟฟ้า
“วันนี้มีคนมาลงทะเบียนยังไม่ถึง 1 แสนคน เป็นยอดออร์แกนิกจริง ๆ ไม่ได้ไปเกณฑ์ หรือบังคับใครมาลงทะเบียน เพราะไม่ใช่ทุกบ้านจะต้องติดตั้ง Solar Rooftop โดยโครงการจะเปิดรับลงทะเบียนจนถึงวันที่ 31 ม.ค. 70 จากนั้น การไฟฟ้าจะลงพื้นที่สำรวจจริงว่ามีบ้านที่ผ่านเกณฑ์กี่หลัง เพื่อสรุปยอดเงินกู้จริง” ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าว
พร้อมระบุว่า ในส่วนของผู้ประกอบการ ถือเป็นโอกาสดีในการขยายธุรกิจเพื่อรองรับความต้องการติดตั้งโซล่าในระดับ 1 ล้านครัวเรือน โดยธนาคารรัฐทั้ง 3 แห่ง พร้อมสนับสนุนสินเชื่อในการขยายธุรกิจ รวมถึงลดค่าธรรมเนียมการทำ Bank Guarantee เหลือเพียง 350-500 บาทเท่านั้น (Bank Guarantee วงเงิน 50,000 บาท สำหรับเป็นหลักประกันว่าจะสามารถดำเนินการติดตั้งให้แล้วเสร็จภายในเวลาที่กำหนด)
โดย คลฦ/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์
