พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) หรือ กพท. กล่าวถึงการเตรียมความพร้อมของไทยในการเป็นเจ้าภาพจัดงาน The Second Advanced Air Mobility Symposium 2026 (AAM 2026) ระหว่างวันที่ 1–3 ธันวาคม 2569 ณ IMPACT Forum เมืองทองธานี โดย CAAT เป็นหน่วยงานประสานงานหลักของประเทศไทยร่วมกับองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ภายใต้แนวคิด “From Vision to Implementation: Enabling the AAM Ecosystem” ซึ่งเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความร่วมมือด้านเทคโนโลยีการบินระดับนานาชาติ และทิศทางการบินรูปแบบใหม่ การใช้ประโยชน์จากห้วงอากาศระดับต่ำ (Low Altitude Airspace) ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี UAS และ eVTOL การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และ Vertiport (ที่ขึ้น-ลง อากาศยาน) การบริหารจัดการห้วงอากาศ มาตรฐานความปลอดภัยและการกำกับดูแล ดันไทยสู่ Aviation Hub
โดยย้ำว่า AAM เป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย ทั้งด้านการเดินทาง การขนส่ง การบริการสาธารณะ การสร้างฐานอุตสาหกรรม และอาชีพทักษะใหม่ โดย AAM ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแนวคิดการเดินทางด้วยโดรนแท็กซี่ แต่ครอบคลุมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอากาศยานสมัยใหม่ในหลากหลายรูปแบบ
เช่น การขนส่งเวชภัณฑ์ การเชื่อมต่อพื้นที่ห่างไกล และการสนับสนุนภารกิจสาธารณะ ซึ่งต้องพิจารณาเลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับความต้องการและบริบทของแต่ละพื้นที่ ควบคู่กับการเตรียมความพร้อมด้านกฎระเบียบ อากาศยาน ผู้ปฏิบัติงาน พื้นที่ขึ้นลง และการบริหารจัดการห้วงอากาศให้สามารถทำงานร่วมกับระบบการบินในปัจจุบันได้อย่างปลอดภัย
ขณะที่การเติบโตของอุตสาหกรรมอากาศยานไร้คนขับ (โดรน) และอากาศยานไฟฟ้าขึ้นลงทางดิ่ง (eVTOL) ในประเทศไทย เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในภาคการเกษตร การบรรเทาสาธารณภัย จึงเตรียมผลักดันการขนส่งเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบ โย CAAT เตรียมร่างกฎระเบียบไว้แล้วโดยก่อนประกาศใช้ จะหารือกับผู้เกี่ยวข้องและ ICAO โดยจะรวบรวมข้อมูลจากประเทศ จีน ยุโรป สหรัฐ เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศไทย
ปัจจุบันมีนักลงทุนไทยให้ความสนใจมากขึ้น โดยขณะนี้ มีบริษัทคนไทย (ประกอบธุรกิจด้านแบตเตอรี่และธุรกิจ EV) ยื่นขอจดทะเบียนจัดตั้งเป็น “สายการบินโดรนขนส่งของ” (Drone Airlin) ซึ่งอยู่ระหว่างให้จัดทำรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น ขนาดและจำนวนโดรน ก่อนเสนอคณะกรรมการการบินพลเรือน (กบร.) อนุมัติใบรับรองผู้ดำเนินการเดินอากาศ (AOL) ตามขั้นตอน นอกจากนี้ยังมีเอกชนอีก 2-3 ราย รวมถึงบริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด ที่แสดงความสนใจ โดยคาดว่าจะเริ่มเห็นการให้บริการขนส่งสินค้าด้วยโดรนเชิงพาณิชย์เกิดขึ้นจริงภายในปีหน้า นำร่องในพื้นที่ที่มีความต้องการสูงและเดินทางลำบาก เช่น พื้นที่ภูเขาในภาคเหนือ หรือการขนส่งข้ามเกาะภูเก็ต
ที่ผ่านมา CAATได้ร่วมมือกับหลายหน่วยงานและภาคเอกชนในการบินสาธิตและทดสอบอากาศยานไร้คนขับ (โดรน) UAV Sandbox หรือ Drone Sandbox ในหลายพื้นที่เช่น อำเภอปัว จังหวัดน่าน และ อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ ในระยะทางกว่า 100 กิโลเมตร ใช้โดรนขนส่งทางการแพทย์ เช่น ลำเลียงยา เวชภัณฑ์ เนื่องจากเป็นพื้นที่ภูเขาสูงที่มีข้อจำกัดด้านการเดินทาง หรือได้รับผลกระทบจากภัยธรรมชาติ , จังหวัด ภูเก็ต ที่มีสภาพเป็นเกาะ ใช้ในการขนส่งสินค้าและเวชภัณฑ์ที่ต้องการเร่งด่วน
โดยช่วงแรกจะเป็นการนำเข้าโดรนมาใช้งานก่อน และในอนาคตจะสนับสนุนการผลิตโดรนในไทย โดยกำหนดสัดส่วนใช้ชิ้นส่วนในประเทศ ( Local Content) เพื่อสร้างฐานอุตสาหกรรมภายในประเทศ ตั้งแต่การผลิตและประกอบอากาศยาน การวิจัยและพัฒนา การทดสอบ การซ่อมบำรุง (MRO) ไปจนถึงซอฟต์แวร์และบริการข้อมูล ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสทางธุรกิจและอาชีพใหม่ ตลอดจนเสริมศักยภาพของประเทศไทยในการเป็น Aviation Hub ที่รองรับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการบินในระยะยาว
“โดรนเชิงพาณิชย์ มีองค์ประกอบหลายอย่าง นอกจากตัวโดรนแล้วยังมีเรื่องคลื่นความถี่ (กสทช.) การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ส่วนอัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการนั้น ขณะนี้ยังไม่ได้กำหนดโดยจะมีการทดสอบการให้บริการเพื่อเก็บข้อมูลตัวเลขต้นทุนเพื่อนำมาประกอบการพิจารณากำหนดค่าธรรมเนียม และค่าบริการ (ค่าระวางขนส่ง) ที่เหมาะสมในอนาคต”
นายกษิศพัชฒ์ อินทุยศ รักษาการผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน กล่าวว่า Low Altitude Economy หรือเศรษฐกิจห้วงอากาศระดับต่ำ ปัจจุบันมูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินพาณิชย์ทั่วโลกเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2568 มีมูลค่าสูงถึง 2.79 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดว่าในปี 2577 จะมีมูลค่าสูงถึง 5.21 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ อัตราการเติบโตเฉลี่ย 9.3% ต่อไป
ขณะที่ประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจในประเทศไทยมีประมาณ 212.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยถึง 10.3% ต่อปี ขณะที่สถิติการใช้งานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (ข้อมูลจากระบบ UAS Portal ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569) มีการขึ้นทะเบียนอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินรวมทั้งหมด 73,435 ลำ จำนวนผู้บังคับโดรนขั้นพื้นฐาน 111,800 ราย และผู้บังคับโดรนขั้นสูงอยู่ที่ 16,270 ราย
โดย คคฦ/เสาวลักษณ์ อวยพร
