“ศุภจี” ย้ำชัด! ไม่ได้ยกเลิกภาษีสินค้าสหรัฐฯ 100% ชี้ “ทรัมป์” แค่พูดเอาใจคนอเมริกัน ยันไทยยังปกป้องเกษตรกร

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.พาณิชย์ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก เพื่อชี้แจงถึงข้อกังวลของหลายฝ่าย ภายหลังจาก ไทย-สหรัฐ โดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ได้ลงนามในแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) การเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) ช่วงก่อนการประชุมสุดยอดอาเซียน-สหรัฐฯ (สมัยพิเศษ) เมื่อวันที่ 17 พ.ย.69 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์

ความคืบหน้าของความตกลง ART ครั้งนี้ มีความสำคัญต่อประเทศไทย เพราะสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 โดยในปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่าถึง 2.37 ล้านล้านบาท และมีการจ้างงานในประเทศที่เชื่อมโยงกับตลาดนี้ประมาณ 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมีเป้าหมายสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งรายได้ของผู้ประกอบการและการจ้างงานของคนไทยจำนวนมาก

พร้อมย้ำว่า การลงนามครั้งนี้ ยังไม่ใช่การลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ แต่เป็นการยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถเจรจาจนได้ข้อสรุปในสาระสำคัญแล้ว ซึ่งถือเป็นความคืบหน้าอีกขั้นหนึ่งของกระบวนการเจรจาที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 2568

สำหรับรายละเอียดที่ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวถึง ทั้งเรื่องการเปิดตลาดสินค้า, การซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (จริง ๆ มีการจัดซื้อพลังงาน และเครื่องบินด้วย) เป็นเรื่องที่อยู่ในกรอบการเจรจามาตั้งแต่รัฐบาลก่อน เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568 ซึ่งกรอบการเจรจาดังกล่าว มีส่วนสำคัญที่ทำให้ไทยได้รับการปรับลดอัตราภาษีตอบโต้จากเดิม 36% เหลือ 19% และได้มีการประกาศกรอบความตกลงร่วมกันต่อสาธารณะในเดือนตุลาคม 2568 จึงไม่ใช่ข้อเรียกร้องใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นจากการลงนามครั้งนี้

ส่วนที่มีคำถามว่า การเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ หมายความว่าไทยเสียเปรียบหรือไม่ นางศุภจี ชี้แจงว่า การเปิดตลาดเป็นเรื่องปกติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับความตกลงการค้าเสรี (FTA) ที่ไทยทำกับประเทศต่าง ๆ มาแล้ว 24 ประเทศ ซึ่งทำให้สินค้าจากประเทศเหล่านี้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีในการเข้าสู่ตลาดไทยอยู่แล้ว การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้สินค้าสหรัฐฯ สามารถเข้ามาแข่งขันกับสินค้าจากประเทศที่ไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่แล้วได้มากขึ้น โดยการเปิดตลาดระหว่างกัน มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจของทั้งสองฝ่าย

ในมุมของประเทศไทย การเปิดตลาดจะช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการซื้อสินค้ามากขึ้น และผู้ประกอบการไทยก็มีทางเลือกในการเข้าถึงวัตถุดิบ เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากประเทศต่าง ๆ ที่ไทยมีข้อตกลงการค้าหลากหลายมากขึ้น ที่สำคัญ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าเราจำเป็นต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพราะสุดท้ายแล้วจะซื้อหรือไม่ซื้อ ผู้บริโภคและผู้ประกอบการยังเป็นผู้ตัดสินใจเอง

“สิ่งที่อยากย้ำคือ ตลอดการเจรจาที่ผ่านมา เราพิจารณาทุกเรื่องโดยยึดผลประโยชน์ของประเทศ และประชาชนเป็นสำคัญ หากจะเปิดตลาดให้นำเข้าสินค้าประเภทใดเพิ่มขึ้น ก็ต้องพิจารณาว่าสินค้านั้น จะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค และผู้ประกอบการไทยอย่างไร เช่น เป็นสินค้าที่เราไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ รวมถึงวัตถุดิบที่ช่วยลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการไทย ขณะเดียวกัน ก็ต้องพิจารณาผลกระทบต่อเกษตรกร และผู้ผลิตในประเทศควบคู่กันไป โดยเฉพาะสินค้าอ่อนไหวที่จำเป็นต้องมีเงื่อนไข โควต้า หรือมาตรการดูแลที่เหมาะสม เพราะการเจรจาการค้าแต่ละครั้ง ต้องมองให้ครบทุกด้าน ทั้งประโยชน์ที่จะได้รับและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับคนไทย” นางศุภจี กล่าว

พร้อมระบุว่า เรื่องที่อยากให้เห็นภาพคือ ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่สหรัฐฯ เริ่มใช้มาตรการภาษีภายใต้กฎหมาย IEEPA ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ อันดับ 11 ของโลก ก่อนขยับมาเป็นอันดับ 7 ณ สิ้นปี 2568 และอันดับ 5 ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ตามลำดับ

แม้ไทยจะมีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ สูงขึ้น แต่เราก็สามารถเจรจาเพื่อให้ได้รับอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขันในระดับใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคได้ ขณะเดียวกัน แม้จะมีการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นตามกรอบความตกลง ก็ไม่ได้หมายความว่าไทยจะสูญเสียการเกินดุลการค้าทั้งหมด เพราะสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ที่มีความต้องการสินค้าไทยอย่างต่อเนื่อง

“เรื่องนี้มีความสำคัญมาก เพราะหากสินค้าไทยต้องเผชิญอัตราภาษีที่สูงกว่าประเทศคู่แข่ง ก็อาจทำให้ผู้ประกอบการไทยเสียคำสั่งซื้อและส่วนแบ่งตลาดไปได้ การเจรจาจึงมีเป้าหมายเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ควบคู่กับการรักษาตลาดส่งออกที่เชื่อมโยงกับงาน และรายได้ของคนไทยจำนวนมาก” รองนายกฯ และรมว.พาณิชย์ กล่าว

พร้อมระบุว่า สำหรับขั้นตอนต่อจากนี้ ยังมีอีกหลายเรื่องที่ต้องดำเนินการ ทั้งไทยและสหรัฐฯ จะต้องขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายของร่างความตกลงให้สมบูรณ์ ก่อนที่ฝ่ายไทยจะเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบในการลงนามอย่างเป็นทางการ จากนั้นยังมีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การพิจารณาของรัฐสภา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็น ก่อนที่ความตกลงจะมีผลใช้บังคับ

การลงนามแถลงการณ์ร่วมครั้งนี้ จึงเป็นอีกขั้นหนึ่งของการเจรจาที่บรรลุความตกลงการร่วมมือของทั้งสองประเทศ เพื่อให้ความมั่นใจว่า ไทยจะได้รับอัตราภาษีที่เป็นอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขัน (Favorable Rate) และทัดเทียมหรือดีกว่าประเทศอื่น ๆ ที่ได้เซ็น ART ไปแล้ว ทั้งนี้เพื่อรักษาศักยภาพของการแข่งขัน แต่ยังไม่ได้หมายความว่ามาตรการทั้งหมด จะมีผลทันที

“สิ่งที่เราให้ความสำคัญ คือการรักษาตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งเชื่อมโยงกับงาน และรายได้ของคนไทยจำนวนมาก ควบคู่กับการดูแลผู้ผลิต และผู้ประกอบการในประเทศให้สามารถแข่งขันได้ ภายใต้สถานการณ์การค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา เข้าใจดีว่าความตกลงนี้เกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน และแต่ละฝ่ายย่อมมีทั้งโอกาส และข้อกังวลที่แตกต่างกัน จึงอยากให้ทุกท่านได้รับข้อมูลที่ครบถ้วน และมีโอกาสแสดงความคิดเห็นในกระบวนการที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้” นางศุภจี ระบุ

ขณะเดียวกัน นางศุภจี ยังได้ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวในระหว่างอยู่ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยี้แจงถึงกรณีถ้อยแถลงของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ระบุถึงการเปิดตลาดของไทยว่า จะต้องแยกระหว่างถ้อยคำที่สื่อสารกับประชาชนอเมริกัน กับรายละเอียดที่แท้จริงของข้อตกลงที่ไทย-สหรัฐฯ เจรจากัน

นางศุภจี กล่าวว่า ไทยไม่ได้เปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ 100% และไม่ได้ลดภาษีลงเหลือ 0% ทันที โดยสินค้าหลายรายการยังอยู่ภายใต้เงื่อนไข ทั้งการกำหนดโควตา ช่วงเวลา และการทยอยลดอากร เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อผู้ผลิต และเกษตรกรไทยในทันที

“จริง ๆ แล้ว ไม่ได้ทั้งหมด และก็ไม่ได้ออกมาทันทีเป็น 0% ด้วย มันเป็นการพูดถึงว่า เราเปิดสินค้าอ่อนไหวอย่างไรบ้าง” นางศุภจี กล่าว พร้อมระบุว่า สิ่งที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ พูดบนเวที เป็นการสื่อสารกับประชาชนของสหรัฐฯ ถึงผลที่ประเทศสหรัฐฯ ได้รับ แต่สิ่งที่ไทยต้องยึด คือรายละเอียดที่ตกลงกันจริง ซึ่งผ่านการเจรจาโดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชน ผู้ประกอบการ และเกษตรกรไทยควบคู่กัน

ทั้งนี้ การเปิดตลาดบางส่วนไม่ได้หมายความว่าสินค้าจากสหรัฐฯ จะเข้ามาท่วมตลาด แต่เป็นการเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภค และภาคธุรกิจไทย สามารถเลือกซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบจากประเทศที่ไทยมีความตกลงทางการค้าด้วยในราคาที่แข่งขันได้ เช่น เนื้อสัตว์บางประเภท แม้ไทยเปิดตลาดให้สินค้าจากหลายประเทศอยู่แล้ว การเปิดให้สหรัฐฯ เข้ามาแข่งขันเพิ่มเติม ก็ยังสามารถกำหนดปริมาณผ่านระบบโควตา ทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกเพิ่มขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องเปิดตลาดแบบไร้ข้อจำกัด

“การเปิดตลาด ไม่ได้หมายความว่าจะมีของมาท่วมตลาด เพราะมันเป็นทางเลือกให้ผู้บริโภค และผู้ประกอบการ ว่าจะเลือกซื้อสินค้าจากประเทศไหน ที่เรามีความตกลงการค้าเสรีกันอยู่” นางศุภจี กล่าวย้ำ

โดย กษมาพร กิตติสัมพันธ์