“ทาคาอิจิ” ยันญี่ปุ่นไม่เปลี่ยนจุดยืนต่อไต้หวัน ยึดแถลงการณ์ร่วมญี่ปุ่น-จีนปี 2515

ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ยืนยันวันนี้ (19 พ.ย.) ว่า ญี่ปุ่นยังคงยึดมั่นในจุดยืนต่อไต้หวันตามที่ระบุไว้ในแถลงการณ์ร่วมญี่ปุ่น-จีนเมื่อปี 2515 โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง ท่ามกลางความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศที่ยังตึงเครียดจากถ้อยแถลงของเธอเกี่ยวกับไต้หวันเมื่อปีที่ผ่านมา

ทาคาอิจิแถลงต่อสื่อมวลชนนอกรอบการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก หรือเอเปค (APEC) ที่เมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีนว่า ญี่ปุ่นยังคงไม่เปลี่ยนแปลงจุดยืนต่อไต้หวันตามที่ระบุไว้ในแถลงการณ์ร่วมญี่ปุ่น-จีนปี 2515

แถลงการณ์ร่วมฉบับดังกล่าวเป็นเอกสารที่นำไปสู่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างญี่ปุ่นกับจีน โดยญี่ปุ่นระบุว่าเข้าใจและเคารพจุดยืนของรัฐบาลจีนที่ถือว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน

ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนเผชิญความตึงเครียดอย่างมาก นับตั้งแต่ทาคาอิจิกล่าวเมื่อเดือนพ.ย. 2568 ว่า หากจีนใช้กำลังโจมตีไต้หวันที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย อาจทำให้ญี่ปุ่นต้องตอบโต้ทางทหาร ส่งผลให้จีนเรียกร้องให้ทาคาอิจิถอนคำพูดดังกล่าว พร้อมเตือนว่าญี่ปุ่นจะต้องรับผลที่ตามมาหากไม่ดำเนินการตามข้อเรียกร้อง

นอกจากนี้ ในช่วงที่ผ่านมา จีนยังใช้มาตรการจำกัดการส่งออกแร่สำคัญ ระงับการนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่น และเรียกร้องให้ประชาชนจีนหลีกเลี่ยงการเดินทางไปญี่ปุ่น

ที่ผ่านมา ผู้นำญี่ปุ่นมักหลีกเลี่ยงการกล่าวถึงไต้หวันโดยตรงเมื่อพูดถึงความเป็นไปได้ที่จีนจะใช้กำลัง โดยยังคงรักษาความคลุมเครือเชิงยุทธศาสตร์ในประเด็นนี้

สำหรับการประชุมครั้งนี้ ทาคาอิจิไม่ได้หารือทวิภาคีกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน แม้ทั้งสองจะพบกันสั้น ๆ เพื่อทักทาย โดยทาคาอิจิกล่าวว่าได้ขอบคุณปธน.สีสำหรับคำเชิญ พร้อมระบุว่าจีนเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่สำคัญ ซึ่งญี่ปุ่นควรรักษาความสัมพันธ์และการสื่อสารระหว่างกัน

โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต