น.ส.พิรงรอง รามสูต กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว กรณีความล่าช้าในการจัดทำ แผนแม่บท และ Roadmap ทีวีดิจิทัล หลังสิ้นสุดใบอนุญาตปี 2572 โดยระบุว่า แผนแม่บททีวีดิจิทัล – Roadmap ถูกค้างพิจารณาในบอร์ด กสทช. ต่อเนื่องเกือบ 2 เดือน แม้ที่ผ่านมา ภาคเอกชนได้พยายามทวงถาม และเสนอแนะนโยบายไปหลายครั้ง แต่จนถึงปัจจุบัน กสทช. ก็ยังไม่มีความชัดเจนใดๆ ออกมา
เช้าวานนี้ (26 พ.ค.) สมาคมโทรทัศน์ระบบดิจิตอล (ประเทศไทย) หรือ ADTEB ได้ยื่นหนังสือเปิดผนึกส่งตรงถึง นพ.สรณ บุญใบชัยพฤกษ์ ประธานกสทช. รวมถึงกรรมการ กสทช. รายด้านอีก 6 คนพร้อมทั้งมีการยื่นหนังสือเรียกร้องให้ กสทช. เร่งจัดทำและประกาศ “แผนแม่บท และแผนนำทาง (Roadmap) กิจการโทรทัศน์ภายหลังการสิ้นสุดอายุใบอนุญาตปี พ.ศ. 2572” เนื่องจากที่ผ่านมา ภาคเอกชนได้พยายามทวงถาม และเสนอแนะนโยบายไปหลายครั้ง แต่จนถึงปัจจุบัน กสทช. ก็ยังไม่มีความชัดเจนใดๆ ออกมา
น.ส.พิรงรอง ระบุว่า ร่างแผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 3 (69-73) ผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะแล้วตั้งแต่ปี 2568 และเข้าสู่การพิจารณาของบอร์ด กสทช. ครั้งแรกเมื่อวันที่ 14 ม.ค. 69 แต่จนถึงววานนี้ (26 พ.ค.) การประชุมไม่สามารถพิจารณาวาระดังกล่าวได้อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีวาระอื่นแทรกเข้ามา โดยมีทั้งวาระที่มีความเร่งด่วนในเรื่องเวลา และบางวาระที่ไม่ได้สะท้อนความเร่งด่วน โดยสรุป วาระแผนแม่บทฯนี้ จึงไม่ได้เป็นเพียงวาระค้างแต่เป็น “วาระที่คาการพิจารณา” อยู่เนื่องจากได้เริ่มพิจารณาไปแล้ว แต่ถูกเก็บคาไว้ไม่กลับไปพิจารณาต่อโดยไม่มีคำอธิบาย นับจนถึงวันนี้ ก็ถูกคามาประมาณใกล้สองเดือนแล้ว
ขณะที่วาระ Roadmap ดังกล่าว ก็ประสบปัญหาเดียวกับวาระแผนแม่บทฯ โดยถูกเลื่อนการพิจารณามาต่อเนื่องตั้งแต่วันที่ 14 ม.ค. 69 จนถึงปัจจุบัน
“จากวันที่ 14 มกราคมจนถึงวันนี้ 25 พฤษภาคม วาระนี้ก็ประสบชะตากรรมเดียวกับวาระแผนแม่บทฯ โดยถูกบรรจุไว้คู่กันและต่อเนื่องจากวาระแผนแม่บท หรือ (ร่าง) ประกาศ กสทช. เรื่อง แผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 3 (พ.ศ.2569-2573) มาโดยตลอด”
ในส่วนของร่างแผนแม่บทฯ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 69-72 ของ กสทช. มีสาระสำคัญที่มุ่งเน้นการปรับตัวเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบและการคุ้มครองผู้บริโภคในโลกยุคใหม่ สรุปดังนี้
1. วิสัยทัศน์และเป้าหมายหลัก
วิสัยทัศน์: มุ่งเน้นการสร้างระบบนิเวศการสื่อสารที่ยั่งยืน มีประสิทธิภาพ และเท่าเทียม เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลของประเทศไทย
เป้าหมาย: ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนผ่านบริการกระจายเสียงและโทรทัศน์ที่เข้าถึงได้ มีเนื้อหาที่มีคุณภาพ และปลอดภัย โดยคำนึงถึงความมั่นคงของชาติและความหลากหลายทางวัฒนธรรม
2. ยุทธศาสตร์สำคัญ
ร่างแผนแม่บทฉบับนี้ขับเคลื่อนผ่านยุทธศาสตร์หลัก 4 ด้าน ได้แก่:
– ยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Transformation) ที่เน้นส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีให้สามารถรองรับการรับชมผ่านแพลตฟอร์มที่หลากหลาย (Multi-platform) ทั้งแบบภาคพื้นดินและออนไลน์ และสนับสนุนการปรับตัวของผู้ประกอบการโทรทัศน์ดั้งเดิมให้สามารถแข่งขันและอยู่รอดในยุคที่ผู้บริโภคนิยมรับชมผ่านช่องทางออนไลน์มากขึ้น
– ยุทธศาสตร์การคุ้มครองผู้บริโภคและการสร้างความเท่าเทียม ที่เน้นยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภคจากเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม ไปสู่การคุ้มครองจากข้อมูลบิดเบือน ข่าวลวง และเนื้อหาที่เป็นอันตราย การหลอกลวงออนไลน์ และการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ตลอดจนส่งเสริมการเข้าถึงบริการของกลุ่มเปราะบางและผู้พิการให้มากขึ้น
– ยุทธศาสตร์การกำกับดูแลเชิงรุก ที่เน้นปรับปรุงกระบวนการกำกับดูแลให้มีความยืดหยุ่น ไม่เป็นอุปสรรคต่อการสร้างนวัตกรรมและเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม สร้างความสมดุลระหว่างการกำกับดูแลเนื้อหา กับเสรีภาพในการแสดงออก
– ยุทธศาสตร์การส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ที่เน้นผลักดันให้กิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์เป็นส่วนสำคัญในการส่งเสริม Soft Power ของไทยสู่ตลาดโลกผ่านการสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรในอุตสาหกรรมให้มีทักษะสอดคล้องกับเทคโนโลยีสมัยใหม่
3. ประเด็นที่เน้นเป็นพิเศษ ได้แก่
– การกำกับดูแล OTT (Over-The-Top): ให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ให้บริการภาพและเสียง เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการแข่งขันกับผู้ประกอบการในแพลตฟอร์มเดิม
– การสร้างโครงสร้างพื้นฐานกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ที่มีความมั่นคงและเข้าถึงได้สำหรับประชาชน
– การส่งเสริมเนื้อหาคุณภาพ ผ่าน การสนับสนุนการผลิตรายการที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ทักษะดิจิทัล และค่านิยมที่ดีของสังคม และสื่อที่วางใจพึ่งพาได้ของสังคม
โดยสรุปแผนแม่บทฉบับนี้เป็นการเปลี่ยนผ่านจากการกำกับดูแลแบบดั้งเดิม (ที่เน้นเฉพาะสื่อหลัก) ไปสู่การเป็น “ผู้สนับสนุนระบบนิเวศสื่อดิจิทัล” ที่เน้นความปลอดภัย คุณภาพที่เชื่อถือได้ การแข่งขันที่เป็นธรรม การเข้าถึงได้ของสาธารณะและการใช้ประโยชน์จากสื่อเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในฐานะอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
สำหรับ แผนที่นำทาง (Roadmap) กิจการโทรทัศน์และการแพร่ภาพและเสียงของประเทศไทยมีตัวอย่างประเด็นที่ต้องพิจารณาในการจัดทำแผนที่นำทางสู่ปี 2572 ครอบคลุมถึงหัวข้อเหล่านี้
– การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับกิจการแพร่ภาพกระจายเสียง/โทรคมนาคม
– โครงข่าย/MUX
– จำนวนและประเภทของช่องรายการ
– วิธีการเข้าสู่การเป็นผู้รับใบอนุญาต (ประมูลหรือไม่)
– กฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้อง (ต้องมีการแก้ไขบางมาตราหรือไม่)
– หลักเกณฑ์ การกำกับดูแล
– การส่งเสริมเทคโนโลยีและการเพิ่มช่องทางในการรับชม
– กฎ Must Carry/ Must Have
– การทำระบบ Rating
น.ส.พิรงรอง กล่าวว่า ประเด็นทั้งหมดนี้ จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาและกำหนดกรอบเวลาการศึกษาและออกแบบแนวทางอย่างชัดเจนโดยเร็วและอย่างรอบคอบเพื่อสร้างความมั่นใจในแง่ของความต่อเนื่องทางธุรกิจ การลงทุนในอุตสาหกรรม การจ้างงาน ตลอดจนการปรับเปลี่ยนและเตรียมพร้อมของภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ กสทช.ยังต้องตระหนักถึงการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีและแพลตฟอร์มอันจะนำไปสู่นิเวศสื่อในรูปแบบใหม่ ซึ่งแม้จะมีความหลากหลายแต่จำเป็นต้องสร้างให้มีคุณภาพ มีความน่าเชื่อถือและเป็นหลักยึดได้สำหรับสังคมที่แวดล้อมไปด้วย disinformation
ยิ่งไปกว่านั้น กสทช.ต้องพยายามรักษาพื้นที่สาธารณะในสื่อโทรทัศน์ และดำเนินนโยบายให้โทรทัศน์แบบฟรีทีวียังคงเป็นช่องทางหลักหนึ่งในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของประชาชนในวงกว้าง เสมือนเป็น safety net ด้านข้อมูลข่าวสารสำหรับประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะกลุ่มที่ยังเข้าไม่ถึงอินเทอร์เน็ตและกลุ่มผู้ด้อยโอกาสในสังคม
อนึ่ง ในวันที่ 27 พ.ค.มีการประชุมคณะกรรมการ กสทช. ซึ่งยังไม่มีความชัดเจนว่าจะนำร่างแผนแม่บททีวีดิจิทัลเข้าที่ประชุมหรือไม่
โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (27 พ.ค. 69)
