สหรัฐฯ เตรียมเก็บภาษีนำเข้าอัตรา 25% กับสินค้าส่วนใหญ่จากบราซิล โดยจะเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 22 ก.ค. นี้เป็นต้นไป ซึ่งมาตรการนี้ถือเป็นก้าวแรกตามแผนยุทธศาสตร์ภาษีใหม่ของรัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ที่อาจส่งผลกระทบต่อประเทศอื่น ๆ อีกหลายสิบประเทศ
สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) เปิดเผยเมื่อวันพุธ (15 ก.ค.) ว่า สหรัฐฯ ดำเนินมาตรการดังกล่าวหลังจากไต่สวนพฤติกรรมทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมภายใต้มาตรา 301 ของกฎหมายการค้าสหรัฐฯ โดยความเคลื่อนไหวนี้มีขึ้นหลังจากศาลสูงสุดของสหรัฐฯ ตัดสินคว่ำมาตรการภาษีหลักซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในระบบการเก็บภาษีเดิมของทรัมป์ไปเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา
สำหรับกลุ่มสินค้าที่จะได้รับผลกระทบจากการเก็บภาษีรอบใหม่นี้มีหลายพันรายการ เช่น น้ำตาล เครื่องจักรกลการเกษตร เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย เครื่องจักรไฟฟ้า กระดาษ และเหล็กกล้า
ด้านประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ผู้นำบราซิล เขียนข้อความผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X) ว่า สหรัฐฯ ตัดสินใจโดยไม่มีเหตุผลรองรับ บราซิลจึงจะเริ่มกระบวนการเพื่อบังคับใช้เครื่องมือทางกฎหมายภายใต้ “กฎหมายต่างตอบแทน” (Reciprocity Law) ทันที ทั้งจะหยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาดำเนินการอีกครั้งภายใต้กรอบกลไกการระงับข้อพิพาทขององค์การการค้าโลก (WTO) ต่อไปด้วย
อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ระบุว่าจะยกเว้นการเก็บภาษีให้แก่สินค้าทั้งหมดที่เคยเสนอขอเว้นเก็บบนบัญชีรายชื่อเมื่อเดือนมิ.ย. เว้นแต่เยื่อเคมีละลายได้ที่มีความบริสุทธิ์สูงและการนำผลิตภัณฑ์บางชนิดไปใช้งานในวัตถุประสงค์อื่นที่นอกเหนือจากทางเภสัชกรรม
ทั้งนี้ สินค้าที่ได้รับการยกเว้นภาษีมีรวมถึงเนื้อวัว กาแฟ แร่หายาก ผลิตภัณฑ์พลังงาน เครื่องบินและชิ้นส่วนเครื่องบิน นอกจากนี้ สหรัฐฯ ยังเพิ่มน้ำผึ้งออร์แกนิก เหล็กถลุง กาแฟสำเร็จรูปไม่แต่งกลิ่น และสินค้าอื่นอีกบางรายการเข้าไปในบัญชีรายชื่อสินค้าที่ได้รับการยกเว้นเพิ่มเติมเมื่อวันพุธที่ผ่านมา
สำหรับการไต่สวนบราซิลภายใต้มาตรา 301 ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อเดือนก.ค. ปีที่แล้วนั้น สหรัฐฯ อ้างพฤติกรรมทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมหลายประการ เช่น การลักลอบตัดไม้ทำลายป่าอย่างผิดกฎหมาย และระบบการชำระเงินทันใจของบราซิลหรือ “Pix” ซึ่งรัฐบาลสหรัฐฯ มองว่าทำให้บริษัทบัตรเครดิตเสียเปรียบ ขณะที่ทางการบราซิลปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมดโดยสิ้นเชิง
นอกจากนี้ บราซิลยังอยู่ระหว่างการไต่สวนอีกกรณีหนึ่งภายใต้มาตรา 301 ของ USTR ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบังคับใช้แรงงานในห่วงโซ่อุปทานของหลายสิบประเทศ โดยการไต่สวนนี้จะสิ้นสุดในวันที่ 24 ก.ค. และคาดว่าจะนำไปสู่การเก็บภาษีเพิ่มอีก 12.5% ซึ่งจะทำให้สินค้าบราซิลต้องแบกรับภาระภาษีรวมถึง 37.5%
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์
