หุ้นโรงไฟฟ้ากำลังจะมีพื้นที่เฉพาะที่ช่วยให้ผู้ลงทุนมองเห็นลักษณะธุรกิจได้ชัดเจนขึ้น หลังตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย(ตลท.) ประกาศปรับโครงสร้างกลุ่มอุตสาหกรรม แยกหมวด “ไฟฟ้าและสาธารณูปโภค” หรือ POWERUT ออกจากหมวด “เชื้อเพลิง” หรือ FUEL ภายใต้กลุ่มอุตสาหกรรมพลังงานและสาธารณูปโภค มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2570
ความเปลี่ยนแปลงนี้มีความหมายต่อการประเมินหุ้นโรงไฟฟ้าที่มีความชัดเจนมากขึ้นเมื่อเทียบกับอดีตที่ผ่านมา แม้จะเป็นหุ้นที่มีความเกี่ยวข้องกับ ธุรกิจพลังงาน เหมือนกัน แต่ที่มาของรายได้และความเสี่ยงแตกต่างจาก ธุรกิจน้ำมันและก๊าซ การแยกหมวดจึงช่วยให้ผู้ลงทุนเลือกเปรียบเทียบบริษัทที่มีรูปแบบธุรกิจใกล้เคียงกัน และมองเห็นปัจจัยที่กำหนดกำไรได้ตรงจุดมากขึ้น
ตัวอย่างที่เข้าใจง่ายคือ เมื่อราคาก๊าซลดลง โรงไฟฟ้าที่ขายไฟให้ลูกค้าอุตสาหกรรมอาจได้รับประโยชน์จากต้นทุนที่ลดลง หากราคาขายไฟปรับลดช้ากว่าต้นทุน ขณะที่หุ้นที่เป็นผู้ผลิตก๊าซอาจเผชิญแรงกดดันจากราคาขาย ความเคลื่อนไหวของราคาหุ้นพลังงานทั้งสองเดิมอยู่ในกลุ่มเดียวกัน จะต้องลงพร้อมกัน แต่ภายหลังการปรับกลุ่มเพิ่มจะทำให้ภาพดังกล่าวมีการแยกอย่างชัดเจนขึ้น
การมีหมวดเฉพาะจึงเปิดโอกาสให้ตลาดพิจารณาหุ้นโรงไฟฟ้าผ่านคุณภาพของสัญญาซื้อขายไฟฟ้า ความมั่นคงของกระแสเงินสด ความสามารถส่งผ่านต้นทุน และโครงการใหม่ที่จะเข้ามาสร้างรายได้ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการอธิบายว่า เหตุใดโรงไฟฟ้าแต่ละบริษัทจึงควรมีมูลค่าแตกต่างกัน อาทิ
บมจ.โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ [GPSC] เป็นตัวอย่างของหุ้นที่ผู้ลงทุนสามารถพิจารณาความเชื่อมโยงระหว่างธุรกิจผลิตไฟฟ้าและไอน้ำกับฐานลูกค้าอุตสาหกรรมได้ละเอียดขึ้น โดยเฉพาะสัดส่วนรายได้จากลูกค้าแต่ละประเภท เงื่อนไขปรับราคาขาย และความสามารถรักษาส่วนต่างระหว่างรายได้กับต้นทุนเชื้อเพลิง
ประโยชน์จากการจัดหมวดใหม่สำหรับ GPSC จึงอยู่ที่การมีกรอบเปรียบเทียบที่ตรงกับธุรกิจมากขึ้น ผู้ลงทุนสามารถแยกพิจารณาผลจากต้นทุนก๊าซออกจากปัจจัยอื่น เช่น ความพร้อมเดินเครื่อง ภาระดอกเบี้ย และผลตอบแทนจากโครงการลงทุน เพื่อประเมินว่ากำไรที่เปลี่ยนแปลงมาจากการดำเนินงานส่วนใด
บมจ.บี.กริม เพาเวอร์ [BGRIM] เป็นอีกตัวอย่างที่สามารถนำมาเปรียบเทียบในมิติการผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าและไอน้ำ โดยเฉพาะธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับลูกค้าอุตสาหกรรม ซึ่งต้องติดตามทั้งปริมาณใช้ไฟ ราคาขาย และต้นทุนก๊าซควบคู่กัน
เมื่อมีหมวดโรงไฟฟ้าที่ชัดเจน ผู้ลงทุนจะเปรียบเทียบ BGRIM กับบริษัทที่มีรูปแบบรายได้ใกล้เคียงกันได้สะดวกขึ้น เช่น บริษัทใดมีสัดส่วนขายไฟให้ลูกค้าอุตสาหกรรมมากกว่า บริษัทใดส่งผ่านต้นทุนได้เร็วกว่า และบริษัทใดมีโครงการใหม่เข้ามาชดเชยโครงการเดิมที่ทยอยสิ้นสุดสัญญา ความแตกต่างเหล่านี้ช่วยให้การประเมินมูลค่ามีรายละเอียดมากกว่าการมองเพียงว่าต่างเป็นหุ้นพลังงานเหมือนกัน
แม้ GPSC และ BGRIM จะมีบางธุรกิจที่นำมาเทียบกันได้ แต่ยังต้องพิจารณาสัดส่วนโรงไฟฟ้า ประเภทลูกค้า และเงื่อนไขสัญญาของแต่ละบริษัท เพราะต้นทุนก๊าซที่ลดลงในอัตราเดียวกัน ไม่จำเป็นต้องทำให้กำไรเพิ่มขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน
ด้าน บมจ.ผลิตไฟฟ้า [EGCO] เปิดอีกมุมของการลงทุนในหุ้นโรงไฟฟ้า โดยควรพิจารณาผ่านพอร์ตโครงการทั้งในและต่างประเทศ ให้น้ำหนักกับอายุสัญญาซื้อขายไฟฟ้า สัดส่วนถือหุ้น ผลการดำเนินงานของแต่ละโครงการ และกระแสเงินสดที่ส่งกลับมายังบริษัท
สำหรับ EGCO การมีหมวด POWERUT ช่วยให้ผู้ลงทุนเลือกคู่เทียบที่มีลักษณะพอร์ตลงทุนใกล้เคียงกันได้ง่ายขึ้น และพิจารณาได้ชัดว่ามูลค่ามาจากสินทรัพย์ใด โครงการใดยังสร้างกระแสเงินสดได้ต่อเนื่อง และบริษัทมีการลงทุนใหม่รองรับรายได้ที่จะเปลี่ยนแปลงเมื่อสัญญาเดิมครบกำหนดอย่างไร
ภาพของ GPSC, BGRIM และ EGCO จึงสะท้อนว่า แม้อยู่ในธุรกิจโรงไฟฟ้าเหมือนกัน แต่จุดที่ต้องใช้ประเมินมูลค่าอาจต่างกัน บริษัทที่มีฐานลูกค้าอุตสาหกรรมต้องติดตามส่วนต่างราคาขายกับต้นทุนอย่างใกล้ชิด ขณะที่บริษัทที่มีพอร์ตลงทุนหลายโครงการต้องมองคุณภาพสินทรัพย์ อายุสัญญา และเงินสดรับจากการลงทุนประกอบกัน
นอกจากนี้ หมวดไฟฟ้าและสาธารณูปโภคยังเป็นกรอบที่เอื้อต่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ลงทุนเฉพาะกลุ่มในอนาคต เช่น กองทุนธีมสาธารณูปโภค หรือ Sector ETF ซึ่งอาจเพิ่มช่องทางให้ผู้ลงทุนเข้าถึงหุ้นกลุ่มนี้
อย่างไรก็ตาม การแยกกลุ่มอุตสาหกรรม และเม็ดเงินลงทุนจริง จะทำให้เกณฑ์ในการคัดกรองการลงทุน ของผู้จัดตั้งกองทุน มีการคัดเลือกหุ้น ให้ตรงกับความต้องการของเม็ดเงินจริงๆ
ประโยชน์สำคัญของการแยกหมวดครั้งนี้ คือการทำให้จุดแข็งของหุ้นโรงไฟฟ้าถูกมองเห็นและเปรียบเทียบได้ตรงกับธุรกิจมากขึ้น ทั้งความมั่นคงของรายได้ คุณภาพกระแสเงินสด และโอกาสเติบโตจากโครงการใหม่ แม้การเปลี่ยนหมวดจะไม่ได้เพิ่มกำไรทันที แต่สามารถช่วยให้การประเมินมูลค่ามีเหตุผลรองรับที่ชัดเจนขึ้น
การจัดหมวดใหม่ช่วยให้ผู้ลงทุนเลือกและเปรียบเทียบหุ้นได้ง่ายขึ้น นักวิเคราะห์ประเมินมูลค่าได้ตรงกับธุรกิจ และผู้จัดการกองทุนมีกรอบพัฒนากองทุนเฉพาะกลุ่ม
สำหรับหุ้นโรงไฟฟ้า เช่น GPSC–BGRIM–EGCO ได้ประโยชน์จากการที่ตลาดมองเห็นจุดเด่นด้านสัญญาขายไฟ กระแสเงินสด และเงินปันผลชัดขึ้น หลังแยกจากธุรกิจเชื้อเพลิง แต่ไม่ได้หมายความว่ากำไรหรือราคาหุ้นจะเพิ่มขึ้นทันที
โดย ธิติ ภัทรยลรดี
