ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ เปิดเผยว่า การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านมีความคืบหน้าในทิศทางที่ดี โดยฝ่ายอิหร่านต้องการบรรลุข้อตกลง ขณะที่กาตาร์เรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายเร่งหาข้อยุติความขัดแย้ง ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซที่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเผชิญหน้าทางทหาร
ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันศุกร์ (6 พ.ย.) ว่า ตัวแทนของอิหร่านต้องการบรรลุข้อตกลง และการเจรจากำลังดำเนินไปในทิศทางที่ดี พร้อมเปิดเผยด้วยว่า กองกำลังสหรัฐฯ เพิ่งทำลายระบบป้องกันภัยทางอากาศแห่งหนึ่งของอิหร่าน
ด้านชีค โมฮัมเหม็ด บิน อับดุลเราะห์มาน อัล-ธานี นายกรัฐมนตรีกาตาร์ ระบุว่า ความพยายามไกล่เกลี่ยระหว่างสองฝ่ายยังคงดำเนินอยู่ พร้อมเตือนว่าผู้เจรจาไม่ควรรอจนกว่าจะได้ข้อตกลงที่สมบูรณ์แบบ ขณะที่รัฐบาลกาตาร์ปฏิเสธรายงานข่าวที่ระบุว่าการเจรจาล้มเหลว โดยยืนยันว่าผู้ไกล่เกลี่ยของกาตาร์ยังคงติดต่อกับรัฐบาลสหรัฐฯ และอิหร่านอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม ความพยายามทางการทูตยังต้องเผชิญกับสถานการณ์ทางทหารที่ตึงเครียด หลังมีรายงานว่าวัตถุคล้ายขีปนาวุธ 2 ลูกโจมตีเกาะเกชม์ของอิหร่าน ซึ่งตั้งอยู่ในช่องแคบฮอร์มุซ โดยทางการอิหร่านระบุว่าไม่มีผู้เสียชีวิต พร้อมอ้างว่าสามารถยิงโดรนของสหรัฐฯ ตกเหนือเกาะดังกล่าวได้ ขณะที่กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ระบุว่าสถานการณ์บริเวณเกาะเกชม์ยังค่อนข้างสงบ
นอกจากนี้ กองทัพอิหร่านยังเตือนว่าจะไม่ยอมให้มีการฟื้นฟูฐานทัพสหรัฐฯ ในภูมิภาคที่ได้รับความเสียหายจากการโจมตี ขณะที่สมาชิกระดับสูงของรัฐสภาอิหร่านขู่ว่าจะตอบโต้ หากสหรัฐฯ หรืออิสราเอลเปิดฉากโจมตีอีกครั้ง
ผลกระทบต่อการเดินเรือในภูมิภาคยังคงเป็นอีกประเด็นที่น่ากังวล โดยผู้จัดการเรือบรรทุกผลิตภัณฑ์น้ำมัน MT Velos เปิดเผยว่า ลูกเรือรายหนึ่งเสียชีวิตหลังเรือถูกโจมตีด้วยวัตถุต้องสงสัยในอ่าวเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ขณะที่เรือบรรทุกน้ำมันอีกลำรายงานว่าเกิดเหตุระเบิดบริเวณด้านข้างลำเรือระหว่างแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่ลูกเรือทุกคนปลอดภัย
แม้อิหร่านจะยกเว้นเรือจากจีน อินเดีย กาตาร์ และอิรัก จากข้อจำกัดบางประการในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่การปิดล้อมทางทะเลของกองทัพเรือสหรัฐฯ ยังคงเป็นอุปสรรคต่อการสัญจรทางทะเลในพื้นที่ดังกล่าว
ขณะเดียวกัน รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตรบริษัทให้บริการโอนเงิน 8 แห่งในแคนาดา โดยกล่าวหาว่าบริษัทเหล่านี้อำนวยความสะดวกในการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของอิหร่านซึ่งถูกคว่ำบาตร นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ยังเตือนพลเมืองอเมริกันในตะวันออกกลางให้เพิ่มความระมัดระวังต่อความเป็นไปได้ที่จะเกิดการโจมตีจากกลุ่มฮูตี รวมถึงภัยคุกคามต่อเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ
ส่วนสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่อง โดยในเยเมน กองกำลังรัฐบาลและกลุ่มกบฏฮูตีต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังเหตุโจมตีตลาดซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต ขณะที่กองกำลังที่นำโดยซาอุดีอาระเบียรายงานว่าสามารถสกัดโดรนได้ใกล้กรุงริยาดและนครเมกกะ
สถานการณ์ความตึงเครียดทางทหารและการหยุดชะงักของการเดินเรือดังกล่าวกำลังเพิ่มแรงกดดันต่อตลาดพลังงานและภาคการขนส่งทางทะเลในภูมิภาค ทำให้ความพยายามเจรจาสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช
