ประธานาธิบดีโต เลิม ผู้นำเวียดนาม และนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ผู้นำญี่ปุ่น มีกำหนดการพบกันที่กรุงโตเกียวในวันนี้ (9 พ.ย.) โดยการเยือนญี่ปุ่นของผู้นำเวียดนามในครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อกระชับความสัมพันธ์ด้านการค้า เทคโนโลยี และความมั่นคง โดยจะมุ่งเน้นประเด็นความมั่นคงทางเศรษฐกิจเป็นพิเศษ ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และการค้าในภูมิภาค
ทั้งนี้ คาดว่าผู้นำทั้งสองฝ่ายจะยืนยันถึงความร่วมมือด้านความมั่นคงทางพลังงานที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นในระหว่างการหารือวันนี้ ขณะที่ญี่ปุ่นพยายามกระชับความสัมพันธ์กับประเทศพันธมิตรในภูมิภาคให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น โดยคำนึงถึงแรงกดดันทางเศรษฐกิจจากจีน
แหล่งข่าวทางการทูตเปิดเผยกับสำนักข่าวเกียวโดว่า คาดว่าจะมีการออกแถลงการณ์ร่วมหลังการประชุม ซึ่งรวมถึงข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้นเกี่ยวกับโครงการโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์และโรงไฟฟ้าพลังงานก๊าซ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของญี่ปุ่นที่จะสนับสนุนเวียดนามในการเสริมสร้างเครือข่ายอุปทานพลังงานให้แข็งแกร่งขึ้น
การประชุมครั้งล่าสุดนี้มีขึ้นประมาณ 6 เดือนหลังจากนายกรัฐมนตรีทาคาอิจิเดินทางเยือนเวียดนามและได้มีการหารือเกี่ยวกับความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ท่ามกลางผลกระทบจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซอันเนื่องมาจากความขัดแย้งที่ยังคงดำเนินอยู่ในตะวันออกกลาง ตลอดจนการที่จีนคุมเข้มการส่งออกสินค้าให้กับญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึงแร่หายาก
เมื่อเดือนพ.ค.ที่ผ่านมา ญี่ปุ่นและเวียดนามเห็นพ้องให้โรงกลั่นน้ำมันของบริษัท งีเซิน รีไฟเนอรี แอนด์ ปิโตรเคมิคอล จำกัด (Nghi Son Refinery and Petrochemical) ของเวียดนาม เป็นโครงการแรกภายใต้กรอบความช่วยเหลือทางการเงินที่นำโดยญี่ปุ่น ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสร้างความมั่นคงด้านอุปทานพลังงานสำหรับประเทศต่าง ๆ ในเอเชียที่มีคลังน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์อย่างจำกัด พร้อมทั้งเสริมสร้างห่วงโซ่อุปทานแร่หายากในเวียดนาม
ในด้านความมั่นคงนั้น ญี่ปุ่นหวังว่าเวียดนามจะให้การสนับสนุนวิสัยทัศน์ทางการทูต “อินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง” ซึ่งเป็นวิสัยทัศน์ที่ถูกมองว่าจะสามารถรับมือกับการแผ่อิทธิพลที่แข็งกร้าวมากขึ้นของจีนในภูมิภาค โดยวิสัยทัศน์ฉบับปรับปรุงนี้ได้รับการประกาศในการกล่าวสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรีทาคาอิจิระหว่างการเยือนเวียดนาม
ทั้งนี้ ญี่ปุ่นและเวียดนามต่างเผชิญกับการที่จีนอ้างสิทธิการครอบครองดินแดนในทะเลจีนตะวันออกและทะเลจีนใต้ตามลำดับ
ประธานาธิบดีโต เลิม และภริยา อยู่ระหว่างการเยือนญี่ปุ่นเป็นเวลา 4 วัน จนถึงวันพุธนี้ (11 พ.ย.) โดยทั้งสองมีกำหนดเข้าเฝ้า และร่วมรับประทานอาหารกลางวันกับสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ ณ พระราชวังอิมพีเรียล ก่อนที่จะเดินทางกลับเวียดนาม
โดย รัตนา พงศ์ทวิช/ปรียพรรณ มีสุข
