นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง เปิดเผยถึงแผน ‘MOF Transformation: ทรานส์ฟอร์มประเทศด้วย STI ทรานส์ฟอร์มคลังให้ DEE เพื่อประชาชน’ ว่า เพื่อให้เศรษฐกิจไทย พร้อมรับอนาคต สร้างโอกาส เพิ่มความเข้มแข็งให้คนตัวเล็ก SMEs สามารถแข่งขันและเติบโตได้ ซึ่ง MOF Transformation จะนำไปสู่เป้าหมายใหญ่ของประเทศไทย ได้แก่ 1. เพิ่มศักยภาพในการเติบโตของเศรษฐกิจให้มากกว่า 3% ต่อปี 2. เพิ่มการลงทุนของภาคเอกชนและภาครัฐให้ถึง 30% ของ GDP และ 3. ยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยให้เข้าไปอยู่ใน Top 20 ของโลก
“โจทย์สำคัญของเศรษฐกิจไทยในปัจจุบัน คือ การฟื้นตัวที่ยังไม่ทั่วถึง ขณะที่พื้นที่ทางการคลังมีข้อจำกัด โดยหนี้สาธารณะอยู่ที่ประมาณ 67-68% ของ GDP ประกอบกับเศรษฐกิจโลกเผชิญความผันผวน ทั้งสงคราม และวิกฤตราคาพลังงาน ทำให้ประชาชนและภาคธุรกิจต้องเร่งปรับตัว ขณะที่เครื่องยนต์เศรษฐกิจแบบเดิมไม่เพียงพอ ไทยจำเป็นต้องสร้างเครื่องยนต์ใหม่ โดยเฉพาะการดึงดูดการลงทุน และพัฒนาธุรกิจใหม่ รวมถึงต้องปรับปรุงบริการภาครัฐ ที่ยังมีขั้นตอนและภาระมาก รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน” นายเอกนิติ ระบุ
สำหรับแนวคิดของการทรานส์ฟอร์มเศรษฐกิจด้วยนโยบาย STI ประกอบด้วย
- S คือ Stabilize Today ประคองวันนี้ เพื่อลดแรงกระแทก สร้างโอกาส เน้นการช่วยเหลือคนตัวเล็ก ควบคู่กับการรักษาวินัยการคลัง โดยการสร้างสวัสดิการ งาน รายได้ คุณภาพชีวิต การหนุนธุรกิจและ SMEs รวมถึงการรักษาวินัยการคลัง
- T คือ Transition Now เปลี่ยนผ่านเดี๋ยวนี้ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้คนและธุรกิจเปลี่ยนผ่านสู่โลกใหม่โดยการส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคพลังงาน ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคขนส่ง และส่งเสริมสุขภาพและสังคมคุณภาพ
- I คือ Invest for Tomorrow ลงทุนเพื่อพรุ่งนี้ เพื่อสร้างสมรรถนะใหม่ให้คนและธุรกิจ โดยมีเอกชนเป็นผู้นำ รัฐเป็นผู้สนับสนุน โดยการสนับสนุนอุตสาหกรรมและธุรกิจอนาคต (Private Investment), เร่งรัดการลงทุนภาครัฐ (Public Investment) และส่งเสริมการออมและเข้าถึงแหล่งทุน
ขณะที่หลักการทรานส์ฟอร์มคลังเพื่อประชาชน ประกอบไปด้วย DEE ได้แก่
- D คือ Disclosure & Transparency เปิดเผย ตรวจสอบได้ โดยเปิดเผยปัญหา เดินหน้าแก้ไข โดยการเปิดเผยข้อมูล (Open Data) และ 2) เชื่อมโยงข้อมูล (Connected Data)
- E คือ Easy บริการรัฐต้องสะดวกขึ้น รัฐต้องหมุนตามประชาชน ไม่ใช่ให้ประชาชนหมุนตามรัฐ โดยการปรับปรุงกระบวนการภายในให้เป็นดิจิทัล
- E คือ Efficiency & Effectiveness ใช้เงินคุ้มค่า ช่วยเหลือตรงจุด ลดสิ่งไม่จำเป็น ทำสิ่งจำเป็นให้ตรงเป้า โดยการขับเคลื่อนนโยบายด้วยข้อมูล (Data) การเพิ่มความแม่นยำ/ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการรายจ่าย และบริหารทรัพย์สิน (Asset)
“เป้าหมายสำคัญ คือการเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจจาก K-shaped ที่คนบางกลุ่มและธุรกิจบางประเภทเติบโต ขณะที่อีกส่วนยังเผชิญปัญหา ให้กลับมาเป็นการเติบโตแบบ V-shaped โดยใช้เครื่องมือทุกด้าน ทั้งรัฐวิสาหกิจ ธนาคารของรัฐ และเครือข่ายภาครัฐ เพื่อสร้างโอกาสให้คนตัวเล็กและ SMEs เข้าถึงทุน เทคโนโลยี และโอกาสจากการลงทุนใหม่ได้มากขึ้น”นายเอกนิติ กล่าว
ด้าน นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวว่า ในช่วง 1 ปีต่อจากนี้ กระทรวงการคลัง จะขับเคลื่อนแผน MOF Transformation ผ่าน 55 โครงการ โดยให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในระดับประชาชน และผู้ประกอบการ เช่น จำนวนผู้ได้รับประโยชน์ รายได้ที่เพิ่มขึ้น ต้นทุนธุรกิจที่ลดลง ทักษะที่เพิ่มขึ้น และระยะเวลาการให้บริการที่ลดลง
โดยโครงการสำคัญที่เตรียมเปิดตัว หรือดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 3-6 เดือน (Quick Win) จะครอบคลุมทั้ง 3 ด้านของ STI และแนวทาง DEE เช่น คะแนนเครดิตอารีย์ (Ari Score) พัฒนาเครื่องมือประเมินข้อมูลเครดิต เพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงแหล่งเงินทุน โดยมีกำหนดเริ่มใช้วันที่ 1 ม.ค. 2570
การปรับสิทธิประโยชน์ภาษีเงินได้นิติบุคคล และ SMEs เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม, สินเชื่อคู่ค้าภาครัฐผ่าน PromptBiz เพิ่มโอกาสเข้าถึงเงินทุนของผู้ประกอบการที่เป็นคู่ค้ากับหน่วยงานภาครัฐ, โครงการพลังงานสะอาดในที่ราชพัสดุ ส่งเสริมการติดตั้งโซลาร์ในอาคารภาครัฐ เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดค่าใช้จ่าย โดยมีแผนทำสัญญาติดตั้งในช่วงเดือนม.ค.-ก.ย. 2570
นอกจากนี้ ยังมีโครงการแหล่งเงินทุนทางเลือก (Alternative Financing) ผลักดันการร่วมลงทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน (PPP) รวมถึงเครื่องมือทางการเงิน เช่น TFF, REIT และ SPV เพื่อสนับสนุนการลงทุนและลดภาระการคลัง, เปิดเผยข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพิ่มความโปร่งใสและเปิดโอกาสให้ประชาชนตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ, MOF Data Lake และ AI พัฒนาระบบฐานข้อมูลและนำ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของกระทรวงการคลัง
ขณะเดียวกัน ยังมีโครงการปฏิรูปภาษีและเพิ่มรายได้ภาครัฐ เช่น การทบทวนโครงสร้างภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (PIT) และการปรับปรุงสิทธิหักรายจ่ายผลขาดทุนสุทธิ (Loss Carry Forward) รวมถึงการส่งเสริมบัญชีการออมและการลงทุนส่วนบุคคล (TISA) เป็นต้น
“กระทรวงการคลังมุ่งให้ MOF Transformation เป็นกลไกยกระดับเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างทั่วถึง สร้างโอกาสและภูมิคุ้มกันให้ประชาชน สนับสนุน SMEs ให้แข่งขันได้ พร้อมรักษาความมั่นคงทางการคลัง และเสถียรภาพเศรษฐกิจในระยะยาว” ปลัดกระทรวงการคลัง ระบุ
ขณะที่ นายสันติธาร เสถียรไทย กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรี ประจำกระทรวงการคลัง กล่าวว่า หลักคิดและทิศทางการขับเคลื่อนตามกรอบ STI ประกอบด้วย S คือ ลดแรงกระแทกและสร้างโอกาสให้คนตัวเล็ก ควบคู่กับการรักษาวินัยทางการคลัง ส่วน T มุ่งสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนและภาคธุรกิจ เปลี่ยนผ่านสู่โลกใหม่ ขณะที่ I เน้นสร้างสมรรถนะใหม่ให้คนและธุรกิจไทย โดยให้ภาคเอกชนเป็นผู้นำ และภาครัฐทำหน้าที่สนับสนุน
โดย คลฦ/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์
