NIDA ผ่ายุทธศาสตร์ดันไทยผงาด”ผู้นำอาเซียน” หลักสูตร วบส.15 แนะรัฐปลดล็อก 6 เสาหลักทลายกับดักรายได้ปานกลาง

นักศึกษาหลักสูตรการจัดการสำหรับนักบริหารระดับสูง (วปส.) รุ่นที่ 15 สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ร่วมเวทีเสวนาวิชาการในหัวข้อ “ยุทธศาสตร์เสริมสร้างศักยภาพประเทศไทยสู่การเป็นผู้นำอาเซียน” ระดมสมองวิเคราะห์จุดแข็งและทลายคอขวดเชิงโครงสร้าง พร้อมยื่นข้อเสนอเชิงนโยบายที่เป็นรูปธรรมให้แก่รัฐบาลและหน่วยงานภาครัฐ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและพาประเทศก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลางอย่างยั่งยืน และตัวเลข GDP ไทยถูกสิงคโปร์แซงหน้า-เวียดนามจ่อเบียด ผอ.หลักสูตรชี้ 6 ปมโครงสร้างฉุดรั้ง

ก่อนเข้าสู่การเสวนา รศ.ดร.มนตรี โสคติยานุรักษ์ ผู้อำนวยการหลักสูตร วบส.ได้กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “Macro Foundations for ASEAN Leadership” โดยระบุว่า ประเทศไทยเสียตำแหน่งอันดับ 2 ในอาเซียน: เดิมทีประเทศไทยมีขนาด GDP เป็นอันดับ 2 ของอาเซียนรองจากอินโดนีเซีย แต่ล่าสุดสิงคโปร์ได้แซงหน้าขึ้นเป็นอันดับ 2 (สิงคโปร์ประมาณ 606,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนไทยอยู่ที่ 561,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทำให้ไทยตกมาอยู่อันดับ 3 ขณะที่คู่แข่งไล่จี้กระชั้นชิด ประเทศเพื่อนบ้าน อย่างเวียดนาม (GDP 527,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) รวมถึงมาเลเซียและฟิลิปปินส์ (มากกว่า 500,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) กำลังเติบโตขึ้นมาขนาบข้างและมีโอกาสเบียดแซงไทยในอนาคต

อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ของไทยในระยะหลังเติบโตต่ำกว่าศักยภาพเพียง 2% ต่อปี (โดย IMF คาดการณ์ 2.1% และ World Bank คาดการณ์ 1.6%) และต่ำกว่าที่ควรจะเป็นสำหรับประเทศเกิดใหม่ที่ควรโตไม่น้อยกว่า 5% ต่อปี จากในอดีตที่เคยเติบโตได้สูงกว่า 10% ขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านเติบโตก้าวกระโดด เวียดนาม ขยายตัวสูงถึง 8% ต่อปี (บางช่วงสูงถึง 8.4% จากการปรับตัวใช้ AI และเทคโนโลยี) ฟิลิปปินส์ และ มาเลเซีย: ขยายตัวประมาณ 5% ต่อปี ด้วยส่วนต่างของอัตราการเติบโตนี้ ทำให้กลุ่มประเทศอันดับ 4, 5 และ 6 มีโอกาสสูงมากที่จะแซงหน้าไทย

ด้านรายได้ต่อหัวของประชากร (Per Capita Income) ไทยอยู่อันดับ 4 ของอาเซียน ประชากรไทยมีรายได้เฉลี่ยประมาณ 7,900 ดอลลาร์สหรัฐต่อคนต่อปี ตามหลังผู้นำภูมิภาค โดยสิงคโปร์ (อันดับ 1) รายได้ต่อหัวสูงถึง 98,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อคนต่อปี ซึ่งเกิดจากการมุ่งเน้นพัฒนาทุนมนุษย์และการศึกษา บรูไน (อันดับ 2) และ มาเลเซีย (อันดับ 3) ยังคงมีรายได้ต่อหัวสูงกว่าไทย

ความสามารถในการแข่งขันและอันดับความน่าเชื่อถือ อันดับเครดิตของไทยยังคงได้ประเมินในเกณฑ์ที่ดี (BBB+ /Baa1) สูงกว่าฟิลิปปินส์และเวียดนาม แต่ยังตามหลังสิงคโปร์ (AAA) และมาเลเซีย (A-) ส่วนความสามารถการแข่งขัน (Competitiveness Index) ของไทยอยู่อันดับที่ 26 ของโลก แม้จะดีขึ้น แต่เวียดนาม เพิ่งได้รับการจัดอันดับเป็นปีแรกก็พุ่งขึ้นมาอยู่อันดับที่ 27 ของโลกทันที จ่อเบียดไทยในด้านขีดความสามารถการแข่งขัน

ข้อจำกัดทางโครงสร้างของเศรษฐกิจไทย 6 มิติสำคัญ ดังนี้:

1. โครงสร้างงบประมาณแผ่นดินที่ไม่ยืดหยุ่น

  • งบประจำเบียดบังงบลงทุน: งบประมาณแผ่นดินของไทยสูงถึง 75% เป็นงบประมาณประจำ โดยเกือบครึ่งหนึ่งของงบประจำ (ประมาณ 37% ของงบประมาณทั้งหมด) คือเงินเดือนข้าราชการ ส่งผลให้เหลืองบประมาณสำหรับการลงทุนพัฒนาประเทศอย่างจำกัด
  • ติดเพดานวินัยการเงินการคลัง: รัฐบาลมีภาระหนี้และข้อจำกัดงบประมาณสูง จนเคยต้องปรับเพิ่มเพดานหนี้สาธารณะจาก 60% เป็น 70% ของ GDP ทำให้ภาครัฐขับเคลื่อนเศรษฐกิจลำบาก และต้องหันมาระดมความร่วมมือกับเอกชนผ่านแนวคิด “กรอ. เศรษฐกิจ พลัส”

2. ระบบโครงสร้างพื้นฐานและโลจิสติกส์มีต้นทุนสูง

  • พึ่งพาการขนส่งทางถนนเป็นหลัก: การขนส่งของไทยเน้นทางถนนเป็นส่วนใหญ่ แต่ใช้ประโยชน์จากการขนส่งทางรางและทางน้ำน้อยมาก
  • ความเร็วในการขนส่งสินค้าต่ำมาก: รถไฟขนส่งสินค้าของไทย (เช่น ปูนซีเมนต์ และ น้ำมัน) มีความเร็วเฉลี่ยเพียง 29 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งต่างจากประเทศอย่างจีนที่มีระบบรถไฟความเร็วสูง 350 กม./ชม. ทำให้ไทยเสียเปรียบด้านต้นทุนและเวลาในการขนส่งสินค้าอย่างมาก

3. การพึ่งพาปัจจัยภายนอกสูงและความเปราะบางทางพลังงาน

  • พึ่งพาต่างประเทศถึง 72%: โครงสร้างเศรษฐกิจไทยผูกติดกับต่างประเทศ (การส่งออก ท่องเที่ยว และ FDI) สูงถึง 72% ขณะที่แรงขับเคลื่อนภายในประเทศมีเพียง 28% ทำให้เมื่อเกิดวิกฤตเศรษฐกิจโลกหรือความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจไทยจะได้รับผลกระทบโดยตรงทันที
  • การใช้น้ำมันสูง: ไทยใช้น้ำมันสูงถึงวันละประมาณ 1 ล้านบาร์เรล (คิดเป็น 1% ของการผลิตน้ำมันทั้งโลก) ทำให้เปราะบางต่อภาระเงินเฟ้อและต้นทุนการผลิตเมื่อราคาพลังงานโลกผันผวน

4. ข้อจำกัดด้านการพัฒนาทุนมนุษย์และการจัดลำดับความสำคัญ

  • ขาดการลงทุนในทุนมนุษย์ที่เข้มข้น: ประเทศอย่างสิงคโปร์ซึ่งไม่มีทรัพยากรธรรมชาติ ได้ทุ่มเทพัฒนา “ทุนมนุษย์” (Human Capital Investment) ผ่านการศึกษา จนสร้างรายได้ต่อหัวสูงถึง 98,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี
  • ความสมบูรณ์ทำให้ขาดการจัดลำดับความสำคัญ: ในอดีตไทยมีความอุดมสมบูรณ์และทรัพยากรหลากหลาย จึงขาดการจัดลำดับความสำคัญ (Prioritization) ในการพัฒนา ส่งผลให้การยกระดับทักษะแรงงานและการศึกษายังไม่ตอบโจทย์การสร้างมูลค่าเพิ่มสูง

5. ห่วงโซ่อุปทานมูลค่าต่ำและการปรับตัวด้านเทคโนโลยีล่าช้า

  • อยู่ใน Supply Chain มูลค่าต่ำ: ไทยเป็นเพียงส่วนประกอบเล็กๆ ในห่วงโซ่อุปทานโลก และพึ่งพาสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเดิมที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้ยาก ต่างจากไต้หวันที่มีเทคโนโลยีชิปขั้นสูง (TSMC) ซึ่งเติบโตก้าวกระโดดตามอุปสงค์โลก
  • การใช้ AI และ Big Data ยังจำกัด: ไทยยังตามหลังในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น AI, Big Data และระบบแพลตฟอร์มในการบริหารจัดการภาครัฐและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเมื่อเทียบกับประเทศผู้นำ

6. ภาระหนี้ครัวเรือนและหนี้เสีย (NPL)

  • ภาคประชาชนและครัวเรือนไทยต้องเผชิญภาระหนี้สินสูงขึ้น รวมถึงเริ่มเกิดปัญหาหนี้เสีย (NPL) สะสม ซึ่งกลายเป็นปัจจัยลบกดดันกำลังซื้อและการบริโภคภายในประเทศ

สรุปข้อเสนอเชิงนโยบายหลักสำหรับภาครัฐและรัฐบาล

จากการระดมสมองและนำเสนอรายงานวิจัยของตัวแทนนักศึกษาหลักสูตร วปส. 15 ทั้ง 6 กลุ่ม พบข้อสรุปร่วมกันว่า ประเทศไทยมีความได้เปรียบเชิงโครงสร้างอย่างมหาศาล ทั้งในด้านทำเลที่ตั้งศูนย์กลางของภูมิภาค ทรัพยากรทางชีวภาพที่อุดมสมบูรณ์ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่แข็งแกร่งเป็นอันดับ 2 ของอาเซียน

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังคงติดอยู่ใน “กับดักรายได้ปานกลาง” และไม่สามารถก้าวสู่การเป็นผู้นำอาเซียนได้เต็มศักยภาพ เนื่องจากเผชิญกับ “คอขวดเชิงบริหารจัดการ” โดยเฉพาะปัญหาการทำงานแยกส่วนของหน่วยงานราชการ การขาดหน่วยงานเจ้าภาพหลัก (Lead Agency) กฎระเบียบที่ล้าสมัย และความไม่ต่อเนื่องทางนโยบายเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่เป็นรูปธรรมภายในระยะสั้น (Quick Win 12 เดือน) และวางรากฐานสู่ความยั่งยืนในระยะยาว ตัวแทนนักศึกษาทั้ง 6 กลุ่มได้จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายให้แก่รัฐบาลและหน่วยงานภาครัฐ ดังนี้

ประเด็นปัญหาและข้อเสนอเชิงนโยบายรายกลุ่ม (ทั้ง 6 กลุ่ม)

กลุ่ม / ด้านยุทธศาสตร์ปัญหาและอุปสรรคหลัก (Bottlenecks)ข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางปฏิบัติ (Actionable Proposals)ข้อเสนอเร่งด่วน (Quick Win 12 เดือน)
1. กลุ่ม Klein
(การพัฒนาทุนมนุษย์และตลาดแรงงาน)
• ผู้ว่างงานกว่า 4 แสนคน (เป็นเด็กจบใหม่/Job Hopper กว่า 1.7 แสนคน)
• หลักสูตรเรียน 4 ปี ล้าสมัย ไม่ตรงความต้องการตลาด (Skill Mismatch)
• หน่วยงานรัฐ (ศธ., อว., แรงงาน) แยกส่วนทำงานและขาดตัวชี้วัดร่วมกัน
• Future Job-Driven: ออกแบบหลักสูตรโดยใช้อุตสาหกรรมอนาคต (Bio, Smart Electronics, Digital) เป็นตัวตั้ง แล้วถอดเป็นทักษะ (Skill Mapping)
• Project-Based Learning: ดึงเอกชนร่วมสร้างเวทีบ่มเพาะทักษะและสตาร์ทอัพในรั้วสถาบันการศึกษา
• ระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank): สร้างกลไก Reskill/Upskill ตลอดชีวิตให้วัยทำงาน (อายุ 15-64 ปี)
ตั้งคณะกรรมการร่วมภาครัฐ-เอกชน-การศึกษา ทำ Sandbox รื้อหลักสูตรและเปลี่ยนตัวชี้วัดจากการนับ “จำนวนผู้จบการศึกษา” เป็น “ผลิตภาพ (Productivity) และทักษะที่ตรงงาน” พร้อมล็อกแผนงานให้ต่อเนื่องไม่ผูกติดกับตำแหน่งทางการเมือง
2. กลุ่ม Prescott
(เศรษฐกิจชีวภาพมูลค่าสูง – Bioeconomy)
• เน้นขายวัตถุดิบเกษตรขั้นต้น ขาดเทคโนโลยีแปรรูปขั้นสูง
• SME ขาดโรงงานต้นแบบ (Pilot Plant) ต้องพึ่งพาการนำเข้าสารสกัด
• กฎหมายล้าสมัย ไม่สอดรับกติกาโลก (เช่น EU Deforestation Regulation – EUDR)
• วิชั่นสู่ Asian Bio-Manufacturing Hub (ปี 2040): มุ่งเป้าสร้างรายได้แสนล้านบาทต่อยอดจากนโยบาย BCG
• รัฐร่วมทุนสร้าง Shared Pilot Plants: สร้างโรงงานต้นแบบสกัดขั้นสูง 3 แห่งให้ SME ใช้ร่วมกัน
• ยกระดับมาตรฐานต้นน้ำ & Traceability: ใช้ดาวเทียมและ IT บันทึกข้อมูลการเพาะปลูก และตั้งกองทุนคืนกำไรให้เกษตรกร
จัดตั้ง “Lead Agency” (National Bio-Manufacturing One-Stop Service) บูรณาการ 5 กระทรวง (เกษตรฯ, อุตสาหกรรม, อว., พาณิชย์, สิ่งแวดล้อม) ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี เดินหน้า Product Champions (เช่น ขมิ้นชัน, เปลือกมังคุด, รำข้าว) พร้อมใช้นโยบาย First Buyer Policy ให้รัฐรับซื้อสินค้าเกษตรที่ได้มาตรฐาน
3. กลุ่ม Hurwick
(ระบบขนส่งด่วนและโลจิสติกส์)
• ต้นทุนแฝงจากการวิ่งรถเปล่า (Empty Run) รถบรรทุกวิ่งไม่เต็มคัน
• ระบบคัดแยกและคลังสินค้าของรายย่อยไม่เชื่อมโยงกัน
• สงครามตัดราคาค่าส่ง (เช่น 19 บาท) ทำกำไรต่ำ ขาดทุนวิจัยพัฒนา
• ลดต้นทุนแฝงที่ไม่ก่อให้เกิดมูลค่า: เชื่อมโยงข้อมูลเรียลไทม์ระหว่างผู้ผลิต คลังสินค้า และขนส่ง
• ใช้ GPS และ AI บริหารเส้นทาง: คำนวณปริมาณพัสดุและสภาพจราจรเพื่อลดการวิ่งรถเปล่า
• Digital Access & Green Logistics: เปิดให้ SME เข้าถึงซอฟต์แวร์ Cloud และส่งเสริมการใช้รถขนส่งไฟฟ้า (EV)
ให้รัฐบาล (คมนาคม, พาณิชย์, สสว., กขค.) เป็นตัวกลางเชื่อมโยงข้อมูลและพิจารณาจัดทำ “ราคากลางมาตรฐาน” เพื่อยุติสงครามตัดราคาที่ไม่เป็นธรรม และเปลี่ยนตลาดสู่การแข่งขันด้านประสิทธิภาพ
4. กลุ่ม Sims
(โครงสร้างพื้นฐานการบิน – สนามบินสุวรรณภูมิ)
• โครงการพัฒนาสุวรรณภูมิคืบหน้าเพียง 30-40% ของแผนแม่บท ขาด Terminal 2
• ติดกับดักระบบราชการและการแทรกแซงทางการเมือง ทำให้โครงการล่าช้า
• พื้นที่เชิงพาณิชย์หน้า Gate และสิ่งอำนวยความสะดวกยังไม่ตอบโจทย์ฮับการบิน
• เร่งขยายสนามบินเต็มสเกล (Full Scale): บริหารจัดการเวลา (Time-to-Market) แข่งกับคู่แข่งในภูมิภาคอย่างชางงี
• ยกระดับ Commercial & Transit Facilities: เพิ่มร้านค้าบริการหน้า Gate และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้โดยสารต่อเครื่องระยะไกล
เสนอแนวคิดเชิงโครงสร้างให้มี “กระทรวงความร่วมมือระหว่างกระทรวง” (หรือกลไกเจ้าภาพส่วนกลางที่มีอำนาจเบ็ดเสร็จ) เพื่อทลายกำแพงการทำงานแยกส่วนของหน่วยงานรัฐและลดแรงเสียดทานทางการเมือง
5. กลุ่ม Lucas
(รัฐบาลดิจิทัลและการบริหารจัดการข้อมูล)
• งบประมาณแผ่นดินกว่า 70% เป็นงบประจำ หน่วยงานราชการถือครองข้อมูลแยกส่วนกัน (Silo)
• ข้อมูลสำคัญ (เช่น ข้อมูลน้ำท่วม การขนส่ง) ไม่ไหลเวียนเพื่อใช้ตัดสินใจ
• ประชาชนยังขาดทักษะเท่าทันสื่อดิจิทัล (Digital Literacy)
• โมเดล Digital Transformation 7 ขั้นตอน (อ้างอิง OECD & DGA): พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน, กำลังคน, ธรรมาภิบาลข้อมูล, แชร์กระบวนงาน, วิเคราะห์ข้อมูลจริง, เชื่อมต่อหน่วยงาน และปรับปรุงต่อเนื่อง
• สร้างฐานข้อมูลเดียว (One Data & Open Data): เปิดเผยข้อมูลสาธารณะให้ภาคธุรกิจนำไปต่อยอดเป็น Platform Economy
ผลักดันการกำหนดนโยบายบนฐานข้อมูลจริง (Evidence/Fact-Based Policy) และเปิดระบบ Open Data ให้ประชาชนทุกช่วงวัยเข้าถึงข้อมูลทิศทางประเทศเพื่อวางแผนพัฒนาตนเอง พร้อมสร้างภูมิคุ้มกัน Digital Literacy เฉพาะกลุ่มวัย
6. กลุ่ม Sargent
(ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และข้อมูลส่วนบุคคล)
• วิกฤตข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหลรุนแรง บั่นทอนความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจดิจิทัล
• หน่วยงานรัฐพัฒนาแอปพลิเคชันซ้ำซ้อน ขาดมาตรฐานความปลอดภัยกลาง
• ปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ระบาดหนัก
• ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยภาครัฐ: ลดการสร้างแอปฯ ซ้ำซ้อน จำกัดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลของเจ้าหน้าที่ และตรวจสอบซอฟต์แวร์คู่ค้ารัฐ
• บูรณาการปราบปรามอาชญากรรมไซเบอร์: เชื่อมโยงข้อมูลเส้นทางการเงินและสัญญาณสื่อสารแบบเรียลไทม์
จัดทำ “Data Security Rating” (เปรียบเสมือนมิชลินสตาร์ด้านความปลอดภัย) บังคับใช้ในเกณฑ์จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐโดยมี สกมช. เป็นเจ้าภาพหลัก วัดผลจาก “ข้อมูลรั่วไหลเป็นศูนย์” ควบคู่กับการเชื่อมข้อมูล ธนาคาร-ตำรวจ-ค่ายมือถือ เพื่อสกัดบัญชีม้าทันที

เมื่อนำข้อเสนอของทั้ง 6 กลุ่มมาสังเคราะห์ร่วมกัน พบว่าหัวใจสำคัญของการปลดล็อกประเทศไทยสู่การเป็นผู้นำอาเซียน ประกอบด้วย 3 เงื่อนไขความสำเร็จหลัก (Key Success Factors) ที่รัฐบาลต้องดำเนินการควบคู่กัน ได้แก่

  1. การสร้าง “เจ้าภาพส่วนกลาง” ที่มีอำนาจบูรณาการข้ามกระทรวง ยุติปัญหาการทำงานแบบแยกส่วน (Silo) ด้วยการจัดตั้งกลไกเจ้าภาพระดับชาติที่มีอำนาจสั่งการและประสานงานข้ามกระทรวงได้จริง พร้อมออกแบบกลไกคณะกรรมการที่ยึดโยงกับแผนยุทธศาสตร์ระยะกลาง-สั้น เพื่อสร้างความต่อเนื่องทางนโยบายแม้มีการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง
  2. การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบ “One Data” ที่ปลอดภัยและเปิดกว้าง บูรณาการฐานข้อมูลภาครัฐให้เป็นหนึ่งเดียวเพื่อลดความซ้ำซ้อนและใช้ตัดสินใจเชิงนโยบายบนฐานข้อมูลจริง ควบคู่กับการบังคับใช้มาตรฐานความปลอดภัยทางไซเบอร์อย่างเข้มงวด (Data Security Rating) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชนและนักลงทุน
  3. การปรับกติกาและตัวชี้วัดภาครัฐให้มุ่งเน้นผลลัพธ์ ปรับปรุงกฎระเบียบที่ล้าสมัยและแก้ไขเงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐให้เอื้อต่อการเกิดนวัตกรรม การใช้วัสดุ/สารสกัดในประเทศ (First Buyer Policy) และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานที่รวดเร็วทันต่อการแข่งขันในภูมิภาค

รศ.ดร.มนตรี กล่าวว่า การอบรมหลักสูตร วบส.ช่วยให้ผู้บริหารมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเศรษฐกิจ การเงิน ตลาดทุน นโยบายและยุทธศาสตร์ที่สำคัญของประเทศ การบริหารองค์กรสมัยใหม่ รวมทั้งเสริมสร้างแนวคิดและมุมมองใหม่ๆที่สามารถนำไปพัฒนาและต่อยอดในการบริหารองค์กรเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต รวมทั้งสร้างเครือข่ายทางสังคมที่จะนำไปสู่ความร่วมมือกับทั้งภาครัฐและเอกชนต่อไป

ขณะนี้หลักสูตรกำลังเปิดรับสมัครผู้บริหารเข้าร่วมศึกษาอบรมใน “รุ่นที่ 16” ตั้งแต่วันนี้ถึง 11 ธ.ค.69 ประกาศผลผู้ผ่านการคัดเลือกในวันที่ 14 ธ.ค.69 กำหนดเปิดเรียน 13 ม.ค.-26 พ.ค.70 จัดการเรียนการสอนเฉพาะวันพุธ เวลา 13.30-18.00 น. ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์