ส่องเงื่อนไขดีลการค้า: ไทยยอมถอยสหรัฐฯ ลดภาษี 0% เปิดตลาดเนื้อหมู ซื้อสินค้าเกษตรเพิ่ม $2.6 พันล้าน หวังรักษาตลาดส่งออกเบอร์ 1

ไทยยอมอ่อนข้อให้สหรัฐฯ ในรายการสินค้าที่เคยขีดเส้นตายว่าเป็นจุดยืนที่เจรจาต่อรองไม่ได้ ขณะที่การเจรจาการค้าที่ยืดเยื้อมานานหลายเดือนกำลังจะสิ้นสุดลง เพื่อรักษาตลาดส่งออกสำคัญที่รองรับสินค้าส่งออกของไทยราว 1 ใน 4 ของทั้งหมด

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ และนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย ได้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วม ณ กรุงมะนิลา เมื่อคืนนี้ (17 พ.ย.) เพื่อประกาศว่าการเจรจาได้ข้อสรุปในสาระสำคัญแล้ว อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายและการอนุมัติภายในประเทศก่อน จึงจะสามารถลงนามอย่างเป็นทางการและมีผลบังคับใช้ได้

“เราทุกคนต่างต้องยอมเสียสละและประนีประนอม” นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวบลูมเบิร์ก “แต่เราจะทำอย่างไรได้ ในเมื่อสหรัฐฯ เป็นตลาดขนาดใหญ่”

เปิดลิสต์สินค้าที่ไทยยอมอ่อนข้อ ปลดล็อกนำเข้าเนื้อหมู-สินค้าเกษตรสหรัฐฯ

นายสีหศักดิ์ยืนยันว่า ไทยจะเดินหน้าลดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ เหลือ 0% และเปิดตลาดให้กับเนื้อหมูจากสหรัฐฯ ซึ่งเป็นสินค้าที่ฝั่งไทยเคยประกาศชัดไว้ก่อนหน้านี้ว่าเป็นเรื่องที่เจรจาต่อรองไม่ได้ นอกจากนี้ ไทยจะซื้อถั่วเหลืองและสินค้าเกษตรอื่น ๆ จากสหรัฐฯ ซึ่งบางส่วนจะนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตสินค้าเพื่อการส่งออก

ด้านปธน.ทรัมป์ ระบุว่า ไทยตกลงที่จะยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ พร้อมทลายกำแพงการค้าสำคัญให้กับสินค้าอเมริกัน ทั้งยานยนต์ เครื่องมือแพทย์ ยา เอทานอล และสัตว์ปีก นอกจากนี้ ยังระบุด้วยว่าไทยจะสั่งซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ เพิ่มอีกมูลค่าราว 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

คำมั่นสัญญาเหล่านี้สืบเนื่องมาจากกรอบข้อตกลงที่ประกาศไปเมื่อปี 2568 ซึ่งไทยได้ตกลงที่จะยกเลิกภาษีศุลกากรสำหรับสินค้าสหรัฐฯ ประมาณ 99% และเปิดโอกาสให้สินค้าเกษตรและสินค้าอุตสาหกรรมของสหรัฐฯ เข้าถึงตลาดได้มากขึ้น

ดีลจบภาษีไม่จบ ไทยทุ่มสุดตัว แต่สหรัฐฯ ยังจ่อคงเพดาน 19%

ตามกรอบข้อตกลงเมื่อปี 2568 สหรัฐฯ ระบุว่าจะยังคงเก็บภาษีนำเข้าสินค้าไทยในอัตรา 19% แต่จะเปิดทางให้สินค้าบางรายการได้รับสิทธิยกเว้นภาษีในอัตรา 0% อย่างไรก็ตาม แถลงการณ์ร่วมเมื่อคืนนี้ยังไม่ได้ระบุรายละเอียดอัตราภาษีขั้นสุดท้ายไว้อย่างชัดเจน ขณะที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายไทยคาดการณ์ว่าอัตราภาษี 19% จะยังคงถูกบังคับใช้กับสินค้าส่วนใหญ่ต่อไป ในระหว่างที่ไทยกำลังเจรจาขอลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีเป็น 0% ให้กับสินค้าบางรายการ

อัตราภาษีใด ๆ ที่เกิดขึ้นภายใต้ข้อตกลงนี้จะแยกต่างหากจากภาษีเพิ่มเติมอีก 12.5% ที่สหรัฐฯ เรียกเก็บกับสินค้าส่งออกส่วนใหญ่ของไทยซึ่งอยู่ในข่ายพิจารณา หลังจากมีการไต่สวนตามมาตรา 301 ต่อกลุ่มประเทศที่รัฐบาลสหรัฐฯ มองว่าไม่สามารถสกัดกั้นการนำเข้าสินค้าที่ผลิตจากการบังคับใช้แรงงานได้ นอกจากนี้ การไต่สวนตามมาตรา 301 อีกกรณีหนึ่งในประเด็นกำลังการผลิตส่วนเกินก็ยังคงดำเนินอยู่

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กลุ่มประเทศที่มีข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ จะเผชิญกับอัตราภาษีในระดับ 10% ภายใต้การไต่สวนเหล่านี้ เมื่อเทียบกับอัตรา 12.5% สำหรับประเทศที่ไม่มีข้อตกลง

งานยังไม่จบ ไทยเร่งหาตลาดใหม่ รับมือความไม่แน่นอนนโยบายสหรัฐฯ

นายอนุทินกล่าวว่า “ผมเชื่อว่าข้อตกลงดังกล่าวจะพร้อมให้ลงนามได้ในไม่ช้า” ด้านทรัมป์ยกให้ข้อตกลงนี้เป็น “ดีลที่ยอดเยี่ยมสำหรับทั้งสองฝ่าย”

ส่วนนายสีหศักดิ์ยอมรับว่านโยบายการค้าของสหรัฐฯ ยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ไทยจึงจำเป็นต้องลดการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่งมากเกินไป โดยตั้งเป้าปิดดีลการค้าเสรีกับสหภาพยุโรปให้ได้ภายในสิ้นปีนี้ พร้อมเร่งเจาะตลาดเอเชียกลางและแอฟริกา

ทั้งนี้ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวมีขึ้นเพียง 1 วันหลังจากที่ทางการสหรัฐฯ กำหนดให้ผู้ประกอบการดาต้าเซ็นเตอร์ใน 4 ประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ไทย สิงคโปร์ มาเลเซีย และอินโดนีเซีย ต้องขอใบอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐฯ ก่อนจัดซื้อชิป AI ขั้นสูงจากอินวิเดีย (Nvidia) และผู้ผลิตชิปรายอื่นของสหรัฐฯ หวังปิดช่องทางที่บริษัทจีนอาจใช้บริการประมวลผลในประเทศที่สามเพื่อเข้าถึงเทคโนโลยีดังกล่าว โดยสหรัฐฯ มองว่า ชาติอาเซียนทั้ง 4 ประเทศ รวมถึงบราซิล เป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงกว่าปกติในการเบี่ยงเบนหรือส่งต่อชิป AI ขั้นสูงไปยังปลายทางที่สหรัฐฯ ต้องการจำกัดการเข้าถึง

โดย กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์/ปนัยดา ปัทมโกวิท