
นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เปิดเผยว่า ขณะนี้ รฟท. อยู่ระหว่างศึกษาและทบทวนความเหมาะสมในการลงทุน แผนการจัดหารถจักร และล้อเลื่อนใหม่ 3 โครงการ ให้เป็นไปตามแนวทางของกระทรวงคมนาคม เพื่อให้สอดคล้องกับความจำเป็นในการใช้งาน โดยเน้นเป็นการทดแทนรถเดิมที่มีสภาพเก่าและชำรุด ควบคู่กับการเร่งซ่อมปรับปรุงรถเดิมที่ยังมีศักยภาพ เพื่อเพิ่มจำนวนรถพร้อมใช้งาน ลดปัญหาการชำรุดระหว่างทาง ช่วยยกระดับคุณภาพการให้บริการผู้โดยสารและการขนส่งสินค้าทางราง รองรับการขยายโครงข่ายรถไฟทั่วประเทศในอนาคต
โดยช่วงปลายปี 2567 ต่อเนื่องต้นปี 2568 คณะกรรมการ (บอร์ด) รฟท. ได้เคยเห็นชอบแผนจัดหารถใหม่ 3 โครงการดังกล่าวแล้ว ได้แก่
- การจัดหารถโดยสารทดแทนรถด่วนพิเศษและรถด่วน จำนวน 182 คัน พร้อมอะไหล่ มูลค่าโครงการ 10,502 ล้านบาท มีความจำเป็นเนื่องจากปัจจุบันขาดแคลน
- การจัดหารถจักรดีเซลไฟฟ้า เดิมจำนวน 113 คัน อยู่ระหว่างพิจารณาปรับลดเหลือ 53 คัน มูลค่าโครงการ 11,130 ล้านบาท แผนงานจัดหาในปี 2571 แผนส่งมอบปี 2573-2575
- การจัดหารถดีเซลรางปรับอากาศสำหรับบริการเชิงพาณิชย์ เดิมจำนวน 184 คัน อยู่ระหว่างพิจารณาปรับลดเหลือ 108 คัน มูลค่าโครงการ 14,175 ล้านบาท แผนงานจัดหาในปี 2571 แผนส่งมอบปี 2572-2574
โดยทั้ง 3 โครงการ อยู่ระหว่างการศึกษาวิเคราะห์ความจำเป็น และความคุ้มค่าในการลงทุน ตามแนวทางของกระทรวงคมนาคม พร้อมกับหารือสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (สบน.) เพื่อประเมินเรื่องอัตราดอกเบี้ย รูปแบบเช่า/การเช่าซื้อ
ทั้งนี้ ที่ปรึกษาโครงการฯ อยู่ระหว่างการจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์เสนอ รฟท. ในเดือนม.ค.70 เพื่อรวบรวมรายงานประกอบการพิจารณาและเสนอขออนุมัติตามขั้นตอนต่อไป
โดยปัจจุบัน รฟท. มีรถจักรจำนวน 200 คัน แบ่งเป็น รถจักรใหม่ กลุ่ม หัวรถจักร CSR 20 คัน หัวรถจักร QSY จำนวน 50 คัน และกลุ่มที่เปลี่ยนเครื่องยนต์แล้ว 50 คัน คงเหลือหัวจักรที่มีสภาพเก่าอีกประมาณ 130 คัน ที่จำเป็นต้องจัดหาทดแทน จึงประเมินการจัดหาในช่วงแรกที่ 53 คัน
“รฟท.ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหารถจักร และล้อเลื่อนที่มีอายุใช้งานสูง ซึ่งส่งผลต่อความพร้อมในการให้บริการ และภาระการซ่อมบำรุง โดยวางแนวทางดำเนินงานทั้งการจัดหารถใหม่ เพื่อทดแทนรถที่เสื่อมสภาพ และการซ่อมปรับปรุงรถเดิมให้กลับมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มความพร้อมในการเดินรถ และลดโอกาสเกิดเหตุขัดข้องระหว่างทาง” นายอนันต์ กล่าว
ส่วนโครงการจัดหารถสินค้าบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ 946 คัน วงเงิน 2,460 ล้านบาท ซึ่งได้รับการจัดสรรงบประมาณแล้ว ปัจจุบัน อยู่ระหว่างจัดทำร่างขอบเขตของงาน (TOR) กำหนดราคากลาง และรับฟังความคิดเห็นต่อร่างเอกสารประกวดราคา เพื่อเตรียมเข้าสู่กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง โดยมีแผนทยอยรับมอบรถระหว่างปี 2572–2576 เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการขนส่งสินค้าทางราง เชื่อมโยงแหล่งผลิตและพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญกับท่าเรือแหลมฉบัง รวมถึงรองรับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศไทย ลาว และจีน ผ่านโครงข่ายรถไฟที่เชื่อมโยงระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ รฟท. ยังมีแผนซ่อมปรับปรุงและดัดแปลงรถจักรและล้อเลื่อนเดิม รวม 13 โครงการ วงเงินตามแผน 6,691 ล้านบาท ครอบคลุมการซ่อมปรับปรุงรถจักร และจัดหาเครื่องยนต์ทดแทน 3 โครงการ การฟื้นฟูรถดีเซลราง 3 โครงการ และการปรับปรุงรถโดยสาร 7 โครงการ เพื่อยืดอายุการใช้งาน เพิ่มจำนวนรถพร้อมใช้งาน และลดปัญหาการชำรุดระหว่างทาง
ทั้งนี้ การปรับปรุงรถเดิมยังครอบคลุมการเปลี่ยนเครื่องยนต์รถจักร การฟื้นฟูรถดีเซลราง การดัดแปลงรถโดยสารธรรมดาเป็นรถปรับอากาศ ตลอดจนการปรับปรุงระบบไฟฟ้า และติดตั้งสุขาระบบปิด เพื่อยกระดับความสะดวกสบายและสุขอนามัยในการเดินทาง พร้อมเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และลดภาระค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงระยะยาว
การดำเนินงานดังกล่าว เป็นส่วนหนึ่งของแผนฟื้นฟูการรถไฟแห่งประเทศไทย ที่มุ่งเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการรถจักรและล้อเลื่อนให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด ทั้งด้านการลงทุน การซ่อมบำรุง และความพร้อมในการให้บริการ เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการที่สะดวก ปลอดภัย และมีความต่อเนื่อง ลดปัญหาความล่าช้าจากรถชำรุดระหว่างทาง พร้อมยกระดับศักยภาพการขนส่งสินค้าทางราง รองรับการเติบโตของระบบรางไทยในอนาคตอย่างยั่งยืน
โดย คคฦ/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์




