กลุ่มประเทศอ่าวอาหรับ ซึ่งเป็นที่ตั้งของฐานทัพสหรัฐอเมริกาหลายแห่ง ต้องเผชิญกับการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนหลายระลอกนับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ โดยฐานทัพสหรัฐฯ บางแห่งถูกโจมตีและได้รับความเสียหาย
สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการในภูมิภาคมีความเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการมีอยู่ของฐานทัพสหรัฐฯ โดยบางส่วนมองว่าฐานทัพสหรัฐฯ ช่วยรักษาสมดุลการป้องปรามในภูมิภาค ขณะที่บางส่วนเชื่อว่าทำให้ประเทศในภูมิภาคตกเป็นเป้าของการโจมตีตอบโต้และเพิ่มความเสี่ยงด้านความมั่นคง
ความเสียหายของฐานทัพสหรัฐฯ ในประเทศอาหรับ
- กาตาร์ – ฐานทัพอากาศอัลอูเดด (Al Udeid Air Base) ในกาตาร์ ซึ่งเป็นศูนย์บัญชาการกองทัพสหรัฐฯ ที่ใหญ่ที่สุดในตะวันออกกลาง ถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนหลายครั้งตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ซึ่งรวมถึงการโจมตีจากอิหร่านด้วย แม้ว่าระบบป้องกันของกาตาร์จะสกัดกั้นภัยคุกคามได้หลายครั้ง แต่ก็มีรายงานว่าขีปนาวุธหรือโดรนอย่างน้อยหนึ่งลูกตกใส่ฐาน ทำให้เกิดการระเบิดขึ้น
- คูเวต – โดมเรดาร์สื่อสารดาวเทียม (satellite communication radome) อย่างน้อย 6 จุดในค่ายอาริฟจาน (Camp Arifjan) ซึ่งเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ที่สำคัญของสหรัฐฯ ในคูเวต ถูกทำลาย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเครือข่ายของกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ นอกจากนี้ ค่ายอาริฟจานและค่ายบิวห์ริง (Camp Buehring) ยังได้รับความเสียหายจากการโจมตีด้วยขีปนาวุธ โดยมีหลุมขนาดใหญ่และพื้นที่ถูกไฟไหม้หลายจุดใกล้กับโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ
- บาห์เรน – กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) แถลงเมื่อวันพฤหัสบดี (12 ก.พ.) ว่า กองทัพเรืออิหร่านได้โจมตีฐานบัญชาการกองเรือที่ 5 ของสหรัฐฯ ที่ท่าเรือมินาซัลมาน (Mina Salman Port) ในบาห์เรนด้วยขีปนาวุธและโดรน นอกจากนั้นยังใช้โดรนพลีชีพรวมถึงขีปนาวุธร่อนและขีปนาวุธทิ้งตัวโจมตีระบบต่อต้านโดรน คลังเก็บยานใต้น้ำควบคุมระยะไกล และเป้าหมายอื่น ๆ อย่างแม่นยำ
- สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ – ภาพถ่ายดาวเทียมบ่งชี้ว่า อิหร่านได้โจมตีฐานทัพอากาศอัลดาฟรา (Al Dhafra Air Base) ทางใต้ของกรุงอาบูดาบี ทำให้โครงสร้างพื้นฐานได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยมีรายงานว่าอาคารฐานทัพ ระบบดาวเทียม และอุปกรณ์เรดาร์ได้รับความเสียหาย
มุมมองที่แตกต่างของนักวิเคราะห์
ชาร์เบล บารากัต หัวหน้าฝ่ายข่าวต่างประเทศของหนังสือพิมพ์อัลจาริดา (Aljarida) ของคูเวต กล่าวว่า ความขัดแย้งล่าสุดในภูมิภาคได้เน้นย้ำให้เห็นถึงข้อจำกัดและความไม่แน่นอนของการรับประกันความมั่นคงของสหรัฐฯ ซึ่งกระตุ้นให้ประเทศอาหรับต้องประเมินยุทธศาสตร์การป้องกันประเทศของตนใหม่
อานัส บิน ซิยาด นักวิเคราะห์การเมืองชาวกาตาร์ กล่าวว่า เดิมทีฐานทัพสหรัฐฯ ในอ่าวอาหรับตั้งขึ้นภายใต้ข้อตกลงด้านความมั่นคงที่เกิดขึ้นหลังจากการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในภูมิภาค อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ล่าสุดได้เผยให้เห็นมิติที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น โดยในด้านหนึ่ง การมีอยู่ของกองทัพสหรัฐฯ มีส่วนช่วยรักษาสมดุลการป้องปรามในภูมิภาคมานานหลายทศวรรษ แต่อีกด้านหนึ่ง การยกระดับของความขัดแย้งในภูมิภาค และการที่ฐานทัพบางแห่งถูกเปลี่ยนเป็นฐานเริ่มต้นปฏิบัติการทางทหาร ทำให้ฐานทัพเหล่านั้นกลายเป็นส่วนหนึ่งของสมการความขัดแย้งด้วย
ประเด็นดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงเรื่องทางทหารเท่านั้น แต่ยังมีมิติทางการเมืองและยุทธศาสตร์อีกด้วย โดยเขากล่าวว่า การพึ่งพา “ร่มเงาความมั่นคงจากภายนอก” มากเกินไป อาจทำให้บางประเทศมีข้อจำกัดในการพัฒนายุทธศาสตร์ความมั่นคงที่เป็นอิสระมากขึ้น ขณะเดียวกัน ยังทำให้ความมั่นคงในภูมิภาคเชื่อมโยงกับความผันผวนทางการเมืองระหว่างประเทศอีกด้วย
ยุทธศาสตร์ในอนาคต
โมฮัมเหม็ด อัล-ฮัมมาดี นักข่าวชาวสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กล่าวว่า สงครามที่กำลังดำเนินอยู่ในภูมิภาคได้ทำให้เกิดคำถามพื้นฐานเกี่ยวกับบทบาทของฐานทัพทหารต่างชาติ และอนาคตของยุทธศาสตร์การป้องกันประเทศในกลุ่มประเทศอ่าวอาหรับ โดยเน้นให้เห็นว่าการสร้างสมดุลระหว่างความร่วมมือระหว่างประเทศกับการเสริมสร้างศักยภาพของชาติได้กลายเป็นทางเลือกที่เป็นไปได้มากที่สุด
ฮาหมัด อัล โฮซานี ผู้อำนวยการฝ่ายศึกษาการเมืองอิสลามแห่ง TRENDS Research & Advisory ในอาบูดาบี กล่าวว่า ยุทธศาสตร์ด้านการป้องกันประเทศของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มีแนวโน้มที่จะพัฒนาไปในสามทิศทางคู่ขนาน ได้แก่ การเสริมสร้างขีดความสามารถด้านการป้องกันประเทศ การขยายความร่วมมือด้านการป้องกันประเทศในระดับภูมิภาค และการรักษาความเป็นพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์กับพันธมิตรทั่วโลก ซึ่งแนวทางที่สมดุลนี้จะช่วยให้สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์สามารถรักษาความมั่นคงและเสถียรภาพได้โดยไม่ต้องพึ่งพามหาอำนาจเพียงฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ฟาฮัด อาเรชี นักวิชาการชาวซาอุดีอาระเบีย กล่าวว่า เพื่อเสริมสร้างความมั่นคง ซาอุดีอาระเบียกำลังดำเนินยุทธศาสตร์ที่กว้างขึ้น ด้วยการกระจายความร่วมมือด้านการป้องกันประเทศกับหลายประเทศ
โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (17 มี.ค. 69)
