ปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีแนวโน้มเข้ามาทดแทนงานบางอย่างที่เป็นส่วนหนึ่งของอาชีพ มากกว่าที่จะเข้ามาแทนที่อาชีพทั้งหมด ซึ่งช่วยจำกัดความเสี่ยงที่จะเกิดการสูญเสียงานในวงกว้าง ตามรายงานของ BofA Global Research ที่ศึกษาการจ้างงานในอุตสาหกรรม 206 แห่งของสหรัฐฯ
ประเด็นสำคัญจากการศึกษามีดังนี้
- การจ้างงานในอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจาก AI สูงสุดค่อนข้างทรงตัวนับตั้งแต่ ChatGPT เปิดตัวในช่วงปลายปี 2565 ขณะที่อุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจาก AI น้อยที่สุดมีการจ้างงานเพิ่มขึ้นราว 2% ในช่วงเดียวกัน
- นักวิเคราะห์พบว่าแทบไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างระดับการใช้ AI กับการเติบโตของการจ้างงานในแต่ละอุตสาหกรรม โดยปัจจัยอื่น เช่น การเร่งจ้างงานอย่างมากในช่วงหลายปีหลังปี 2562 อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้การจ้างงานในอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจาก AI สูงอ่อนแอลง
- จำนวนชั่วโมงทำงานโดยรวมก็มีความสัมพันธ์กับการใช้ AI เพียงเล็กน้อย สะท้อนว่าบริษัทต่าง ๆ ยังไม่ได้ลดชั่วโมงการทำงานของพนักงานในวงกว้างเพื่อตอบรับการเข้ามาของเทคโนโลยีดังกล่าว
- ความต้องการแรงงาน ซึ่งวัดจากจำนวนการจ้างงานและตำแหน่งงานว่าง ก็ไม่ได้มีความสัมพันธ์ที่ชัดเจนกับอัตราการใช้ AI ในช่วงเดือนม.ค.-มิ.ย. 2569
- ภาคข้อมูล รวมถึงภาคการเงินและประกันภัย อาจเป็นข้อยกเว้น โดยทั้ง 2 ภาคมีการใช้ AI ในระดับค่อนข้างสูง ขณะที่ความต้องการแรงงานลดลง ซึ่งอาจสะท้อนว่าบางบริษัทนำ AI มาใช้เพื่อควบคุมต้นทุนแรงงาน
- การจ้างงานในกลุ่มแรงงานระดับเริ่มต้นยังเป็นประเด็นที่น่ากังวล โดยอัตราการว่างงานของแรงงานและผู้ที่เพิ่งจบการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยอายุ 22-27 ปี เพิ่มขึ้นจากระดับต่ำสุดในปี 2566 และยังสูงกว่าค่าเฉลี่ยปี 2562
- BofA ระบุว่า AI อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ผลลัพธ์ด้านการจ้างงานของแรงงานอายุน้อยอ่อนแอลง แม้ว่าความไม่แน่นอนเกี่ยวกับนโยบายการค้าจะมีส่วนเช่นกัน
- ขณะเดียวกัน การใช้จ่ายเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI กำลังช่วยสร้างงานในภาคส่วนอื่น โดยภาคการก่อสร้างที่ไม่ใช่ที่อยู่อาศัยมีการจ้างงานเพิ่มขึ้น 95,000 ตำแหน่งในปี 2569 จนถึงวันที่เผยแพร่รายงาน ขณะที่อุตสาหกรรมการผลิตที่เกี่ยวข้องกับ AI สร้างงานเพิ่มอีก 32,000 ตำแหน่ง
- การก่อสร้างที่ไม่ใช่ที่อยู่อาศัยและอุตสาหกรรมการผลิตที่เกี่ยวข้องกับ AI รวมกันคิดเป็นประมาณ 1 ใน 4 ของตำแหน่งงานใหม่ในภาคเอกชนทั้งหมดในช่วงเวลาดังกล่าว โดย BofA คาดว่าการจ้างงานที่เพิ่มขึ้นในภาคส่วนเหล่านี้ รวมถึงการเกิดขึ้นของงานและบทบาทใหม่ ๆ จะช่วยชดเชยการสูญเสียงานบางส่วนในระยะแรกจากการนำ AI มาใช้
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช
