นายสุเมธ ตั้งประเสริฐ ผู้ว่าการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) เปิดเผยถึงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาข้อร้องเรียนกรณีน้ำจากระบบบำบัดน้ำเสียแห่งที่ 4 (WWTP-4) ไหลลงสู่ลำคลองสาธารณะในพื้นที่รอยต่อหมู่ 4 ตำบลพนานิคม อำเภอนิคมพัฒนา และตำบลมาบยางพร อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นพื้นที่ต่อเนื่องจากนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง โดยมี บริษัท อมตะ ยู จำกัด เป็นผู้รับผิดชอบดูแลระบบ
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อปลายเดือนมิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ส่งผลให้น้ำเสียและตะกอนโคลนสีดำไหลกระทบต่อลำคลองสาธารณะ บ่อน้ำส่วนบุคคลของชาวบ้าน และส่งกลิ่นเหม็นรบกวน ทันทีที่เกิดเหตุ กนอ. ได้ประสานบูรณาการร่วมกับศูนย์ดำรงธรรมอำเภอนิคมพัฒนา สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดระยอง สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดระยอง (ทสจ.) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้นำชุมชน ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างเร่งด่วน
พร้อมออกคำสั่งให้ บริษัท อมตะ ยู จำกัด ดำเนินการระงับ ปิดกั้น ตรวจวัดคุณภาพน้ำ ตรวจสอบความเสียหาย และปรับปรุงระบบ 6 ข้อตามกฎหมาย ทั้งนี้ จากการตรวจสอบเชิงลึกพบสาเหตุหลักมาจากการนำน้ำหลังการบำบัดที่มีกลิ่นและฟองไปใช้รดน้ำต้นไม้จนล้นทะลักลงรางระบายน้ำฝน ประกอบกับการรั่วซึมของบ่อสำรองสำหรับรดน้ำและการทรุดตัวของคันดินข้างบ่อพักน้ำ นอกจากนี้ กนอ. และ ทสจ.ระยอง ยังได้เข้าสุ่มตรวจโรงงานกลุ่มเสี่ยงโดยรอบพื้นที่เกิดเหตุจำนวน 19 โรงงาน และยืนยันว่าไม่พบโรงงานใดลักลอบปล่อยน้ำเสียลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ
นายสุเมธ กล่าวว่า ในส่วนการปรับปรุงโครงสร้างและงานวิศวกรรมในระยะยาว บริษัท อมตะ ยู จำกัด ได้ดำเนินการปรับปรุงบ่อสำรองรดน้ำพื้นที่สีเขียวด้วยการปูแผ่นพลาสติกกันซึม HDPE (High Density Polyethylene) และติดตั้งระบบตรวจวัดระดับน้ำและค่าการนำไฟฟ้า (EC/Level Online) เรียบร้อยแล้ว พร้อมทั้งเสริมคันบ่อปรับเสถียร (EQ Pond) ให้สูงขึ้น 40 เซนติเมตร ติดตั้งระบบแจ้งเตือนระดับน้ำทั้งสัญญาณแสงและเสียงแบบเรียลไทม์ ตลอดจนบดอัดถมดินและปลูกหญ้าเสริมความแข็งแรงแนวรั้วคันดินให้มีความกว้างมากกว่า 9 เมตร เพื่อป้องกันการพังทลาย นอกจากนี้ ยังได้ติดตั้งระบบตรวจวัดคุณภาพน้ำอัตโนมัติ (Online Monitoring) วัดค่า pH และ EC ในลำรางสาธารณะ เพื่อให้ประชาชนสามารถติดตามและตรวจสอบคุณภาพน้ำได้ตลอด 24 ชั่วโมงผ่านทางเว็บไซต์ https://clearflow.amata-smartcity.com/public
สำหรับผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพสิ่งแวดล้อม ห้องปฏิบัติการที่ขึ้นทะเบียนกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้ร่วมกับชุมชนเก็บตัวอย่างน้ำผิวดิน 4 จุดตรวจวัดตลอดเดือนกรกฎาคม 2569 พบว่า ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH), ออกซิเจนละลายน้ำ (DO), ค่าสารอินทรีย์ และปริมาณโลหะหนัก มีแนวโน้มดีขึ้นอย่างต่อเนื่องและกลับเข้าสู่เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน ขณะที่ผลการวิเคราะห์ตัวอย่างตะกอนดินในลำคลองระยะทาง 1,000 เมตร ด้วยวิธี TTLC และ STLC ระบุชัดเจนว่า ตะกอนดินทุกจุดไม่เข้าข่าย “ของเสียอันตราย” ทำให้สามารถบริหารจัดการและขุดลอกตามกฎหมายการจัดการสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว พ.ศ. 2566 ได้อย่างปลอดภัย
ขณะที่กระบวนการเยียวยาและฟื้นฟูสภาพแวดล้อมของชุมชน คณะทำงานร่วมภาครัฐ ภาคประชาชน และบริษัท ได้ร่วมกันเจรจาไกล่เกลี่ยผ่านศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน ต.พนานิคม ณ เทศบาลตำบลพนานิคม เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา โดย บริษัท อมตะ ยู จำกัด ได้ดำเนินการมอบเงินช่วยเหลือเยียวยาแก่ผู้ได้รับผลกระทบครบถ้วนแล้วทั้ง 18 ราย แบ่งเป็น ผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่ ต.พนานิคม 13 ราย (ครอบคลุมทั้งเจ้าของบ่อน้ำส่วนบุคคล บ้านเช่า และร้านค้า) และกลุ่มพื้นที่ ต.มาบยางพร 5 ราย พร้อมทั้งเข้าปรับปรุงสภาพพื้นที่บ่อน้ำของชาวบ้านให้กลับคืนสู่สภาพปกติดังเดิมทั้งหมดแล้ว
“กนอ.ยึดมั่นในนโยบายที่ให้ภาคอุตสาหกรรมต้องเติบโตควบคู่ไปกับการดูแลสังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน จึงได้กำชับให้สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดติดตามระบบเฝ้าระวังคุณภาพน้ำออนไลน์อย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง เพื่อสร้างความมั่นใจให้แก่ประชาชนในพื้นที่ และป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมซ้ำรอยขึ้นอีกในอนาคต”นายสุเมธ กล่าวสรุป
