เก็น นากาตานิ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่น เรียกร้องในวันนี้ (4 ก.ย.) ให้นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ประท้วงสหรัฐฯ ต่อกรณีการใช้มาตรการคว่ำบาตรมุ่งเป้าไปที่ โทโมโกะ อากาเนะ ประธานศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) โดยเตือนว่า การนิ่งเฉยต่อการบ่อนทำลายหลักนิติธรรมอาจส่งผลกระทบและสร้างความเสียหายต่อรากฐานพันธมิตรระดับทวิภาคีในระยะยาว
นากาตานิ ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานกลุ่มสมาชิกรัฐสภาข้ามพรรคเพื่อการส่งเสริมการทูตด้านสิทธิมนุษยชน กล่าวในการแถลงข่าวที่กรุงโตเกียวว่า “การยึดมั่นในพันธมิตรญี่ปุ่น-สหรัฐฯ และการปกป้องหลักนิติธรรม ไม่ใช่สิ่งที่เราต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง” พร้อมเรียกร้องให้ทาคาอิจิกระตุ้นให้สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรดังกล่าว
นากาตานิกล่าว ณ สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งประเทศญี่ปุ่น ว่า “ญี่ปุ่นควรกล่าวอย่างตรงไปตรงมากับสหรัฐฯ ว่า ทั้งสนธิสัญญาความมั่นคงและกฎหมายระหว่างประเทศล้วนมีความสำคัญและตอบสนองต่อผลประโยชน์ของญี่ปุ่น” พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปกป้องหลักนิติธรรม ซึ่งรวมถึงอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงของญี่ปุ่น ท่ามกลางการแสดงท่าทีแข็งกร้าวทางทะเลของจีนในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก
นากาตานิระบุว่า กลุ่มสมาชิกรัฐสภาข้ามพรรคจะยื่นหนังสือเรียกร้องดังกล่าวโดยตรงต่อ มิโนรุ คิฮาระ หัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในวันที่ 15 ก.ย. นี้
สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า หลังจากที่อากาเนะมีชื่อปรากฏในบัญชีมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 18 ส.ค. ทาคาอิจิได้สงวนท่าทีโดยหลีกเลี่ยงการวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลสหรัฐฯ ซึ่งเป็นพันธมิตรด้านความมั่นคงที่ใกล้ชิดที่สุดของญี่ปุ่น โดยทำเพียงแสดงความเห็นสั้น ๆ ว่า มาตรการต่อต้านอากาเนะนั้นเป็นเรื่องที่ “น่าเสียดายอย่างยิ่ง”
หลังจากได้รับกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากสมาชิกรัฐสภาและภาคประชาชนต่อท่าทีที่อ่อนแอ ทาคาอิจิได้ปรับจุดยืนให้แข็งกร้าวขึ้นในอีกไม่กี่วันต่อมา โดยระบุว่ามาตรการคว่ำบาตรดังกล่าว “ขัดต่อ” ความยึดมั่นของประเทศที่มีต่อหลักนิติธรรม
ทั้งนี้ อากาเนะถือเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ได้ดำรงตำแหน่งประธาน ICC ซึ่งตั้งอยู่ ณ กรุงเฮก โดยมีญี่ปุ่นเป็นผู้สนับสนุนทางการเงินรายใหญ่ที่สุดของศาลแห่งนี้
รัฐบาลของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ได้กล่าวหา ICC ว่าก้าวก่ายอธิปไตยของรัฐ และได้แสดงท่าทีเป็นปฏิปักษ์ต่อศาลอย่างเปิดเผยเกี่ยวกับการสืบสวนสอบสวนต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องอาชญากรรมสงครามโดยกำลังพลกองทัพสหรัฐฯ
โดย ตนุพัฒน์ ปิยะรัตน์/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต
