เจ้าหน้าที่อิหร่านเปิดเผยเมื่อวันเสาร์ (12 ก.ย.) ที่ผ่านมาว่า อิหร่านและโอมานได้บรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับรายละเอียดเส้นทางเข้า-ออกใหม่บริเวณช่องแคบฮอร์มุซเรียบร้อยแล้ว โดยเตรียมแจ้งผลการหารือต่อกลุ่มประเทศความร่วมมืออ่าวอาหรับ ในการประชุมระดับภูมิภาค ณ กรุงมัสกัต วันพรุ่งนี้ (14 ก.ย.)
สำนักข่าวทาสนิม (Tasnim) ของอิหร่าน รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดทีมเจรจาอิหร่านว่า ข้อตกลงนี้เป็นผลจากการ “เจรจาทางเทคนิคและการทูตอย่างเข้มข้นระหว่างอิหร่านกับโอมาน จนได้ข้อสรุปขั้นสุดท้ายเมื่อปลายเดือนสิงหาคม”
แหล่งข่าวระบุว่า ภายใต้ข้อตกลงดังกล่าว เส้นทางขาเข้า “จะตั้งอยู่ในน่านน้ำอาณาเขตของอิหร่านทั้งหมด” ขณะที่เส้นทางขาออกบางส่วนก็จะอยู่ใน “น่านน้ำอาณาเขตของอิหร่าน” ด้วยเช่นกัน โดยเส้นทางใหม่จะอยู่ในการกำกับดูแลของอิหร่าน และเส้นทางฝั่งใต้ของช่องแคบจะถูกปิดทันทีที่ระบบใหม่เริ่มใช้งานจริง พร้อมชี้ว่าก่อนหน้านี้สหรัฐอเมริกาพยายามยื่นคำขาดให้เปิดเส้นทางฝั่งใต้ดังกล่าว
“ข้อตกลงนี้ไม่ได้หมายความว่าช่องแคบฮอร์มุซจะกลับมาเปิดใช้งานแต่อย่างใด” แหล่งข่าวระบุ พร้อมเสริมว่า อิหร่านได้ยื่นข้อเรียกร้อง 7 ข้อไปยังสหรัฐฯ เพื่อแลกกับการเปิดเส้นทางเดินเรือ และย้ำว่า เส้นทางน้ำนี้จะถูกปิดต่อไปจนกว่าข้อเรียกร้องทั้งหมดจะได้รับการสนองตอบ ซึ่งการตัดสินใจเปิดเดินเรืออีกครั้งขึ้นอยู่กับท่าทีของสหรัฐฯ
ด้านโฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน แถลงเมื่อวันศุกร์ว่า รัฐมนตรีต่างประเทศของกลุ่มประเทศชายฝั่งอ่าวมีกำหนดร่วมประชุมที่โอมานในวันจันทร์นี้ เพื่อหารือประเด็นความมั่นคงในภูมิภาค รวมถึงรับฟังผลการเจรจาระหว่างอิหร่านกับโอมานเกี่ยวกับการจัดทำเส้นทางปลอดภัยในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งหนึ่งในวาระสำคัญคือการแจ้งข้อมูลให้คณะผู้แทนรับทราบถึงผลการหารือระหว่างอิหร่านและโอมานในการจัดทำเส้นทางเดินเรือปลอดภัยผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยทั้งสองประเทศดำเนินการในฐานะสองรัฐชายฝั่งผู้ดูแลช่องแคบฮอร์มุซ
สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า เมื่อปลายเดือนที่แล้ว อิหร่านและโอมานได้ออกแถลงการณ์ร่วมว่า ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับกรอบการทำงาน ซึ่งรวมถึงการจัดตั้งระเบียงการเดินเรือร่วมชั่วคราวในช่องแคบฮอร์มุซ
ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังจากสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ส่งผลให้รัฐบาลอิหร่านประกาศจำกัดการสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่กองกำลังสหรัฐฯ ได้ตอบโต้ด้วยการปิดล้อมทางทะเล เพื่อสกัดเรือสินค้าที่เดินทางเข้า-ออกจากท่าเรืออิหร่าน
สำหรับช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันและก๊าซที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยเชื่อมอ่าวอาหรับกับทะเลอาหรับ ซึ่งโอมานและอิหร่านตั้งอยู่คนละฝั่งของช่องแคบ และมีการหารือร่วมกันเกี่ยวกับความมั่นคงและการเดินเรือในพื้นที่ยุทธศาสตร์นี้มาโดยตลอด
โดย กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์
