สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ประกาศปรับคณะรัฐมนตรีในวันนี้ (17 ก.ย.) นับเป็นการปรับทัพครั้งแรกตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อปีที่แล้ว โดยคงตำแหน่งรัฐมนตรีกระทรวงสำคัญไว้เพื่อรักษาความต่อเนื่องในการบริหารงาน พร้อมทั้งดึงหน้าใหม่จากพรรคร่วมรัฐบาลเข้าร่วมครม. เป็นครั้งแรก
โผครม. ชุดใหม่นี้สะท้อนความตั้งใจของทาคาอิจิที่จะมอบหมายงานกระทรวงสำคัญ ทั้งด้านการคลัง การต่างประเทศ และการป้องกันประเทศ ให้แก่บุคคลที่ไว้วางใจ ก่อนเปิดประชุมรัฐสภาสมัยวิสามัญ ซึ่งคาดว่าที่ประชุมจะพิจารณาร่างกฎหมายปรับลดภาษีการบริโภค รวมถึงแผนปรับปรุงเอกสารยุทธศาสตร์ความมั่นคงของประเทศ
สำหรับตำแหน่งรัฐมนตรีสำคัญที่ยังคงดำรงตำแหน่งเดิม ได้แก่
- มิโนรุ คิฮาระ เลขาธิการคณะรัฐมนตรี
- โทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
- ซัตสึกิ คาตายามะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
- ชินจิโร โคอิซูมิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
- มิโนรุ คิอุจิ รัฐมนตรีรับผิดชอบนโยบายเศรษฐกิจและการคลัง
- คิมิ โอโนดะ รัฐมนตรีรับผิดชอบความมั่นคงทางเศรษฐกิจ
อย่างไรก็ดี โยชิมาสะ ฮายาชิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการภายในและการสื่อสาร วัย 65 ปี ซึ่งเคยเป็นมือขวาของอดีตนายกรัฐมนตรีฟูมิโอะ คิชิดะ และหลายฝ่ายมองว่าเป็นคู่แข่งคนสำคัญในการชิงตำแหน่งประธานพรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) ในปีหน้า หลุดจากโผครม. โดยมี ฮิซายูกิ ฟูจิอิ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรค LDP เข้ามารับตำแหน่งแทน
ทั้งฮายาชิ, โมเตกิ (วัย 70 ปี) และโคอิซูมิ (วัย 45 ปี) ต่างเคยพ่ายแพ้ให้กับทาคาอิจิ (วัย 65 ปี) ในการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคครั้งที่ผ่านมา ซึ่งการรักษาเก้าอี้ของโมเตกิและโคอิซูมิไว้ถือเป็นการตัดทางไม่ให้ทั้งสองเคลื่อนไหวต่อต้านเธอได้ง่ายนัก
อีกหนึ่งความเคลื่อนไหวที่น่าจับตาคือ การแต่งตั้ง ฮิโรชิ นากัตสึกะ อดีตเลขาธิการพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น (Japan Innovation Party: JIP) เข้าดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีรับผิดชอบด้านการปฏิรูปกฎระเบียบ การปฏิรูประบบราชการ และนโยบายเด็ก ทำให้นากัตสึกะเป็นรัฐมนตรีคนแรกจากพรรคร่วมรัฐบาล โดยพรรค JIP ได้ร่วมมือกับพรรค LDP มาตั้งแต่เดือนต.ค. 2568 และมีส่วนช่วยหนุนให้ทาคาอิจิได้รับเสียงโหวตขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
จากรัฐมนตรีทั้งหมด 18 ตำแหน่ง (ไม่รวมนายกรัฐมนตรี) มีรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งเดิม 8 คน, ได้รับแต่งตั้งเป็นครั้งแรก 7 คน และหวนกลับมารับตำแหน่งอีกครั้ง 3 คน ขณะที่สัดส่วนรัฐมนตรีหญิงยังคงเดิมอยู่ที่ 2 คน ได้แก่ คาตายามะ และโอโนดะ
นอกจากนี้ ทาคาอิจิยังได้แต่งตั้ง โยชิฮิโระ เซกิ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี และ คาซูโอะ ยานะ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และการประมง โดยทั้งสองเคยถูกพรรค LDP ลงโทษทางวินัยจากคดีอื้อฉาวเรื่องเงินระดมทุนนอกบัญชีเมื่อปลายปี 2566 จึงทำให้เซกิและยานะเป็นสส. กลุ่มแรกจากที่ถูกลงโทษทางวินัยที่ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี
ส่วนตำแหน่งใหม่อื่น ๆ ได้แก่ ฮิโรโยชิ ซาซางาวะ ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อม และ ทัตสึโนริ อิบะยะชิ ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว
ปัจจุบัน คะแนนนิยมของคณะรัฐมนตรีทาคาอิจิ ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของญี่ปุ่น ทรงตัวอยู่ที่ราว 50% ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา หลังจากเริ่มต้นเปิดตัวด้วยคะแนนนิยมสูงถึงราว 70%
ก่อนการปรับครม. ในวันนี้ ทาคาอิจิได้ปรับคณะผู้บริหารพรรค LDP ไปเมื่อวันพุธ (16 ก.ย.) โดยยังคงบุคคลสำคัญ เช่น ทาโร อาโซ อดีตนายกรัฐมนตรีผู้ทรงอิทธิพล ในตำแหน่งรองประธานพรรค และ ชุนอิจิ ซูซูกิ ในตำแหน่งเลขาธิการพรรค
หลังจากนี้ รัฐบาลและพรรค LDP จะเตรียมความพร้อมสำหรับการเปิดประชุมสภาสมัยวิสามัญ ซึ่งคาดว่าจะมีขึ้นในวันที่ 5 ต.ค. โดยมีวาระสำคัญในการพิจารณาแผนปรับลดภาษีการบริโภคสำหรับหมวดอาหารและเครื่องดื่มจาก 8% เหลือ 1% เป็นระยะเวลา 2 ปี เริ่มตั้งแต่เดือนเม.ย. รวมถึงการพิจารณาร่างกฎหมายปฏิรูปการเมืองเรื่องการปรับลดจำนวนที่นั่งสส. ซึ่งถูกชะลอการพิจารณาไว้ หลังจากฝ่ายค้านออกมาวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในสมัยประชุมที่ผ่านมา
ทั้งนี้ ทาคาอิจิเตรียมแต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการและผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงต่าง ๆ เพิ่มเติมในวันศุกร์นี้ (18 ก.ย.)
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/ปนัยดา ปัทมโกวิท
