รัฐบาลเร่งแก้มลพิษ “แม่น้ำกก” พร้อมประสานเมียนมาแก้ปัญหาข้ามแดน

น.ส.ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยนายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ชี้แจงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำกก จ.เชียงราย และแนวทางพิจารณาโครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด จ.จันทบุรี โดยยืนยันว่า รัฐบาลต้องดูแลความปลอดภัยของประชาชน และความต้องการใช้น้ำของเกษตรกร ควบคู่กับการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

สำหรับการแก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำกก นายสุชาติ ระบุว่า นายกรัฐมนตรี ได้สั่งการให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งดำเนินการตามภารกิจ โดยกรมควบคุมมลพิษ ตรวจสอบคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อน กรมประมงตรวจ สอบความปลอดภัยของสัตว์น้ำเพื่อประเมินว่าสามารถบริโภคได้หรือไม่ และกรมพัฒนาที่ดิน ตรวจสอบคุณภาพดินในพื้นที่นาข้าว พร้อมส่งข้อมูลผลตรวจให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขใช้ประเมินความเสี่ยง และให้คำแนะนำแก่ประชาชน

ขณะเดียวกัน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้รับการประสานจากผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ให้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบคุณภาพน้ำในช่วงที่แม่น้ำมีความขุ่นสูง โดยจะนำผลตรวจทางห้องปฏิบัติการส่งให้จังหวัด และการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) พิจารณาความเหมาะสมในการนำมาใช้ผลิตน้ำประปา หากพบว่าไม่เหมาะสม กปภ.จะต้องจัดหาแหล่งน้ำอื่นมาทดแทน โดยกรมทรัพยากรน้ำ พร้อมสนับสนุนการสำรวจพื้นที่สำหรับขุดหรือกักเก็บน้ำสำรอง เพื่อให้ประชาชนมีน้ำประปาใช้อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ กรมควบคุมมลพิษได้จัดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำประมาณ 7 จุด และอยู่ระหว่างเตรียมเครื่องมือสำหรับตรวจวิเคราะห์ในพื้นที่ เพื่อให้ทราบผลได้รวดเร็วยิ่งขึ้น พร้อมเตรียมประสานหารือกับฝ่ายเมียนมา และรัฐฉาน ผ่านกรอบความร่วมมือที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งกำหนดแนวทางตรวจวัดคุณภาพน้ำ และโลหะหนักร่วมกัน รวมถึงขอความร่วมมือติดตั้งสถานีตรวจวัดในพื้นที่ประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษข้ามพรมแดนจากต้นทางอย่างเป็นระบบ

*โครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด ต้องไม่กระทบป่า สั่งทบทวนขนาด-รูปแบบ ก่อนพิจารณาใช้พื้นที่

ส่วนกรณีโครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด จ.จันทบุรี นายสุชาติ ชี้แจงว่า เป็นโครงการที่มีการศึกษามาตั้งแต่รัฐบาลก่อน ภายใต้แนวคิดพัฒนาระบบอ่างเก็บน้ำแบบเชื่อมโยง หรือ “อ่างพวง” จำนวน 4 อ่าง ของกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งยังขาดอ่างเก็บน้ำวังโตนด จึงไม่ใช่โครงการที่รัฐบาลปัจจุบันริเริ่มขึ้นใหม่ แต่เป็นการนำโครงการเดิมมาทบทวนรูปแบบและผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม

ทั้งนี้ แนวทางการพิจารณายึดหลักตามการประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งเห็นชอบในหลักการช่วยเหลือเกษตรกรที่ต้องการน้ำสำหรับการเพาะปลูก โดยเฉพาะสวนทุเรียน และพืชเศรษฐกิจในจังหวัดจันทบุรี แต่มีเงื่อนไขสำคัญว่าต้องไม่กระทบพื้นที่อุทยานแห่งชาติและสิ่งแวดล้อม จึงจำเป็นต้องปรับลดขนาด หรือปรับรูปแบบโครงการให้สอดคล้องกับเงื่อนไขดังกล่าว

นายสุชาติ ย้ำว่า การขอใช้พื้นที่อุทยานแห่งชาติ ต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ซึ่งมีผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการจากหลายฝ่ายร่วมพิจารณา ไม่ใช่อำนาจตัดสินใจของรัฐมนตรีเพียงผู้เดียว โดยกรมชลประทาน ต้องจัดทำแบบจำลองแสดงขนาด รูปร่างอ่างเก็บน้ำ และจำนวนพื้นที่ที่จะใช้ให้ชัดเจน เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องประเมินผลกระทบอย่างรอบด้านก่อนพิจารณาอนุญาต หากพบว่าโครงการส่งผลกระทบต่อพื้นที่อนุรักษ์ ก็ไม่สามารถอนุญาตให้ใช้พื้นที่ได้

น.ส.ลลิดา กล่าวว่า รัฐบาลยืนยันหลักการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ที่ต้องคำนึงถึงประโยชน์ของประชาชน และความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน โดยปัญหาแม่น้ำกก ต้องเร่งตรวจสอบความปลอดภัย และประสานความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขมลพิษจากต้นทาง ขณะที่โครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด ต้องพิจารณาบนพื้นฐานของข้อมูลทางวิชาการ และผลกระทบที่แท้จริง

“รัฐบาลให้ความสำคัญทั้งความปลอดภัยของประชาชน ความมั่นคงด้านน้ำของเกษตรกร และการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ การแก้ไขปัญหาต้องมีข้อมูลที่ชัดเจน โปร่งใส และรับฟังทุกฝ่าย โดยจะไม่มุ่งพัฒนาโครงการเพียงด้านเดียวจนละเลยผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงและเกิดความยั่งยืนในระยะยาว” น.ส.ลลิดา กล่าว

โดย ฐานิสร์ ทองนอก/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์