นายวีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร ประธานคณะกรรมาธิการการพัฒนาเศรษฐกิจและรองหัวหน้าพรรคประชาชน พร้อมด้วย นายศุภโชติ ไชยสัจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชนและคณะทำงานศึกษาและปรับปรุงกฎหมายเพื่อการกำกับดูแลและยกระดับกิจการพลังงานของประเทศไทย แถลงความพร้อมในการเสนอร่างพระราชบัญญัติภาษีกำไรส่วนเกินของผู้ประกอบกิจการน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ พ.ศ. … หรือ ‘ร่าง พ.ร.บ.ภาษีลาภลอย’ เข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร
นายวีระยุทธ กล่าวว่า ราคาน้ำมันผันผวนส่งกระทบต่อต้นทุนค่าครองชีพของประชาชนมาอย่างต่อเนื่องนับแต่เกิดวิกฤตตะวันออกกลางเมื่อต้นปี อีกทั้งยังสร้างภาระหนี้สะสมให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ขณะที่กลุ่มธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันกลับได้รับอานิสงส์จากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น ซึ่งนับเป็นปัจจัยภายนอกที่ไม่ได้มาจากความสามารถในการดำเนินธุรกิจโดยตรง จนผลกำไรของผู้ประกอบการพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด
นายวีระยุทธ เปิดเผยว่า ผลกำไรของโรงกลั่น 6 แห่งในประเทศไทยในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 ปรับตัวสูงขึ้นเป็นกว่า 100,000 ล้านบาท เพียงครึ่งปีก็มีผลกำไรสูงขึ้นเกิน 3 เท่าของปีก่อนทั้งปี เพราะในปี 2568 โรงกลั่นทั้งหมดมีกำไรรวมประมาณ 30,000 ล้านบาท ในขณะที่ค่าเฉลี่ยกำไร 4 ปีที่ผ่านมาอยู่ที่ประมาณ 50,000 ล้านบาทต่อปี สะท้อนถึงส่วนต่างกำไรที่สูงขึ้นมาจากช่วงที่เกิดวิกฤต
ทั้งนี้ นายวีระยุทธ กล่าวว่า ที่ผ่านมารัฐบาลไม่มีเครื่องมือทางกฎหมายอย่างเป็นระบบในการบริหารจัดกำไรส่วนที่เกิดขึ้น ทำให้การปรับลดราคาพลังงานในภาวะวิกฤตขึ้นอยู่กับแนวนโยบาย และอาศัยการขอความร่วมมือจากโรงกลั่นเป็นหลัก จึงขาดชัดเจนแน่นอนในการบังคับใช้
ด้านนายศุภโชติ ไชยสัจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะทำงานศึกษาและปรับปรุงกฎหมายเพื่อการกำกับดูแลและยกระดับกิจการพลังงานของประเทศไทย ซึ่งประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายพลังงาน อาทิ รศ.ดร.ปิติ เอี่ยมจํารูญลาภ และน.ส.พลอยกมล เรืองชัยศิลป์ ได้ศึกษาและยกร่าง พ.ร.บ.ภาษีลาภลอย เพื่อเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการเจรจาค่าการกลั่นหรือการใช้ดุลยพินิจของรัฐมนตรีเป็นรายครั้ง มาเป็นการสร้างกลไกจัดเก็บภาษีที่มีเงื่อนไขและตัวเลขกำไรที่ชัดเจน มีผู้รับผิดชอบที่แน่นอน เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่ทั้งประชาชนและผู้ประกอบการในระยะยาว
สำหรับเนื้อหาและหลักเกณฑ์การคำนวณภาษีตามที่เสนอในร่าง พ.ร.บ.ภาษีลาภลอยฉบับนี้ คณะทำงานฯ นำแนวทางของสหภาพยุโรปและประเทศไอร์แลนด์มาเป็นแนวทางกำหนดสูตรการคำนวณ โดยโรงกลั่นสามารถจัดเก็บกำไรในอัตรากำไรปกติจนถึง 120% และหากมีกำไรส่วนเกินจากเกณฑ์ดังกล่าว จะจัดเก็บภาษีลาภลอยในอัตรา 75% ซึ่งเงินภาษีส่วนนี้จะถูกนำไปใช้เยียวยาประชาชนและรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันอย่างเป็นระบบขึ้น
โดยในวันนี้ กมธ.พัฒนาเศรษฐกิจได้เชิญผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานรัฐ เอกชน รวมถึงตัวแทนภาคประชาชนมาให้ความเห็นต่อร่างดังกล่าว และต่อจากนี้คณะทำงานจะนำข้อเสนอไปปรับปรุงให้สมบูรณ์ขึ้น เพื่อเตรียมยื่นร่างกฎหมายในนามพรรคประชาชนต่อไป
โดย ฐานิสร์ ทองนอก/รัชดา คงขุนเทียน
