เกิดเหตุจรวด Vulcan ค่าย Boeing-Lockheed ขัดข้องกลางอากาศ ทำดาวเทียม Amazon เสียหายทั้ง 40 ดวง สะดุดแผนท้าชน Starlink

เกิดเหตุจรวดวัลแคน (Vulcan) ของบริษัท ยูไนเต็ด ลอนช์ อัลไลแอนซ์ (United Launch Alliance – ULA) ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่าง โบอิ้ง (Boeing) กับ ล็อกฮีด มาร์ติน (Lockheed Martin) ขัดข้องกลางอากาศเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (15 พ.ย.) หลังทะยานขึ้นจากฐานปล่อยในรัฐฟลอริดาได้ไม่นาน ส่งผลให้ดาวเทียม 40 ดวงในเครือข่ายอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมลีโอ (Leo) ของบริษัท อะเมซอน (Amazon) ที่บรรทุกไปด้วยเสียหายทั้งหมด ในภารกิจรหัส “LV-01”

จรวดลำนี้เกิดขัดข้องหลังทะยานขึ้นจากสถานีกองทัพอวกาศแหลมคะแนเวอรัล ในรัฐฟลอริดา ไปได้ราว 10 นาที โดยยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด เหตุการณ์นี้นับเป็นอุปสรรคครั้งใหญ่สำหรับจรวดรุ่นเรือธงลำใหม่ของ ULA ในช่วงที่บริษัทกำลังตั้งเป้าปล่อยจรวดตามตารางให้ได้อย่างสม่ำเสมอ เพื่อรองรับเครือข่ายดาวเทียมอินเทอร์เน็ตของอะเมซอนที่กำลังขยายตัว

ด้าน ULA ออกแถลงการณ์ว่า “จากข้อมูลที่ผู้อำนวยการปล่อยจรวดได้รับ เรายืนยันว่าจรวดวัลแคนที่ปล่อยออกจากฐานปล่อย Space Launch Complex 41 เกิดความผิดปกติขึ้นหลังบินขึ้นไปได้ 10 นาที และไม่สามารถส่งดาวเทียมในภารกิจของอะเมซอนขึ้นสู่วงโคจรได้”

เหตุการณ์นี้คาดว่าจะนำไปสู่การสอบสวนทางเทคนิคที่ยืดเยื้อยาวนาน จนทำให้จรวดวัลแคนต้องงดให้บริการไปหลายเดือน สถานการณ์ดังกล่าวอาจซ้ำเติมปัญหาคอขวดด้านการปล่อยจรวดของสหรัฐฯ ที่เดิมทีก็เผชิญอุบัติเหตุและความท้าทายอื่น ๆ ทั่วทั้งอุตสาหกรรมอยู่แล้ว ท่ามกลางแนวโน้มการปลดระวางของจรวด “ฟอลคอน 9” (Falcon 9) ของบริษัท สเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ซึ่งเป็นจรวดที่ถูกใช้งานมากที่สุดในโลก โดยปัจจุบันสเปซเอ็กซ์ได้ปิดรับจองคิวปล่อยจรวดฟอลคอน 9 แล้ว

สำหรับเที่ยวบินเมื่อวันอาทิตย์ถือเป็นภารกิจที่ 5 ของจรวดวัลแคนนับตั้งแต่เปิดตัวเมื่อปี 2567 และเป็นการกลับมาปฏิบัติภารกิจครั้งแรกในรอบ 9 เดือน หลังต้องหยุดพักไปนานเพื่อสอบสวนปัญหาทางเทคนิค 2 กรณีแยกจากกัน ทั้งเรื่องบูสเตอร์เชื้อเพลิงแข็งด้านข้าง และเครื่องยนต์หลักรุ่น BE-4 ซึ่งจัดหาโดยบริษัทอวกาศ บลู ออริจิน (Blue Origin) ของเจฟฟ์ เบซอส ผู้ก่อตั้งอะเมซอน

อย่างไรก็ตาม ยังไม่แน่ชัดว่าเครื่องยนต์ BE-4 มีส่วนทำให้ภารกิจเมื่อวันอาทิตย์ล้มเหลวหรือไม่ เนื่องจากเหตุดังกล่าวดูเหมือนจะเกิดขึ้นหลังจากที่จรวดท่อนที่สองของวัลแคน ซึ่งเป็นส่วนที่บรรทุกดาวเทียมของอะเมซอน ได้แยกตัวออกจากบูสเตอร์ท่อนแรกที่ใช้เครื่องยนต์ BE-4 ไปแล้ว

เหตุการณ์นี้ซ้ำเติมอุปสรรคของอะเมซอนระหว่างที่กำลังเร่งส่งดาวเทียมขึ้นสู่อวกาศโดยอาศัยผู้ให้บริการปล่อยจรวดจากภายนอก ซึ่งหลายรายต่างประสบปัญหาถูกสั่งระงับการปล่อยจรวดและภารกิจล้มเหลว โดยเหตุระเบิดของจรวดนิว เกลนน์ เมื่อเดือนพ.ค. ก็เกิดขึ้นก่อนกำหนดปล่อยดาวเทียมลีโอของอะเมซอนเพียงไม่กี่วัน

ปัญหาจรวดล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่าได้ฉุดรั้งแผนของอะเมซอนอย่างต่อเนื่อง ในความพยายามที่จะเร่งขึ้นมาแข่งขันกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ตขนาดมหึมาอย่างสตาร์ลิงก์ (Starlink) ของสเปซเอ็กซ์ ซึ่งปัจจุบันมีดาวเทียมในวงโคจรกว่า 11,000 ดวง และมีลูกค้าหลายล้านรายทั่วโลก

โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์