ในโลกการลงทุนยุคใหม่ การถือหุ้นเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับนักลงทุนที่ต้องการทั้งโอกาสทำกำไรและการบริหารความเสี่ยงอย่างรอบด้าน ความผันผวนของตลาดที่เพิ่มขึ้นจากปัจจัยเศรษฐกิจโลก ดอกเบี้ย เงินเฟ้อ และกระแสเงินทุนเคลื่อนย้าย ทำให้เครื่องมือทางการเงินที่ยืดหยุ่นและตอบสนองต่อทุกสภาวะตลาดกลายเป็นสิ่งจำเป็นมากขึ้น
หนึ่งในกลไกสำคัญที่ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อเติมเต็มช่องว่างนี้คือ Thailand Futures Exchange (TFEX) ตลาดซื้อขายตราสารอนุพันธ์ของประเทศไทย
TFEX ไม่ได้เป็นเพียงตลาดสำหรับนักเก็งกำไรระยะสั้นอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่ถูกออกแบบให้เป็น เครื่องมือเสริมพอร์ตการลงทุนที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการการลงทุนโดยรวม
ความพิเศษของตลาดอนุพันธ์คือการเปิดโอกาสให้นักลงทุนสามารถทำกำไรได้ทั้งในภาวะตลาดขาขึ้นและขาลง ต่างจากการถือหุ้นแบบดั้งเดิมที่ต้องรอให้ราคาปรับตัวสูงขึ้นจึงจะสร้างผลตอบแทนได้
ใน TFEX นักลงทุนสามารถเปิดสถานะ Long เมื่อคาดว่าราคาจะขึ้น หรือเปิดสถานะ Short เมื่อคาดว่าราคาจะลง จึงสามารถปรับกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับทิศทางตลาดได้ตลอดเวลา
ผลิตภัณฑ์ใน TFEX มีความหลากหลาย ครอบคลุมหลายกลุ่มสินทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มดัชนีหุ้น เช่น SET50 Futures และ Options หรือ Single Stock Futures ที่อ้างอิงหุ้นรายตัว
นอกจากนี้ยังมีสินทรัพย์ทางเลือกอย่าง Gold Futures และ Silver Futures สำหรับผู้ที่ต้องการลงทุนในโลหะมีค่า กลุ่มค่าเงินอย่าง USD-THB Futures
รวมถึงสินค้าเกษตรอย่างยางพารา และตราสารที่เกี่ยวข้องกับอัตราดอกเบี้ย ความหลากหลายนี้ช่วยให้นักลงทุนสามารถกระจายความเสี่ยงออกจากสินทรัพย์ประเภทเดียว และออกแบบพอร์ตที่สมดุลยิ่งขึ้น
หนึ่งในบทบาทสำคัญของ TFEX คือการเป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยง ตัวอย่างเช่น นักลงทุนที่ถือหุ้นจำนวนมากและกังวลว่าตลาดอาจปรับฐานในระยะสั้น สามารถใช้ SET50 Futures เปิดสถานะ Short เพื่อชดเชยความเสียหายจากพอร์ตหุ้นจริงได้
กลยุทธ์ลักษณะนี้เรียกว่า การป้องกันความเสี่ยง หรือ Hedging ซึ่งเป็นแนวทางที่นักลงทุนสถาบันทั่วโลกใช้กันอย่างแพร่หลาย การมีตลาดอนุพันธ์ในประเทศจึงช่วยยกระดับโครงสร้างตลาดทุนไทยให้มีความครบถ้วนและทันสมัยมากขึ้น
ในมุมของโอกาสทำกำไร TFEX มีจุดเด่นที่แตกต่างจากการลงทุนแบบทั่วไป คือระบบมาร์จิ้น นักลงทุนไม่จำเป็นต้องใช้เงินเต็มมูลค่าสัญญา แต่ใช้เพียงเงินประกันส่วนหนึ่งเพื่อเปิดสถานะ ซึ่งทำให้สามารถควบคุมสัญญาที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินลงทุนหลายเท่า กลไกนี้เรียกว่า Leverage หรือวงเงินที่เป็นอำนาจซื้อที่เพิ่มขึ้น โดยจะช่วยขยายโอกาสสร้างผลตอบแทน แต่ในทางกลับกันก็ขยายความเสี่ยงให้มากขึ้นด้วยเช่นกัน หากตลาดเคลื่อนไหวผิดทาง และผลขาดทุนสามารถเกิดขึ้นได้รวดเร็ว
ดังนั้น วินัยในการตั้งจุดตัดขาดทุนและการบริหารเงินจึงเป็นหัวใจสำคัญของการลงทุนในอนุพันธ์ประเภทนี้
สำหรับทิศทางการพัฒนาของ TFEX ในช่วงหลังที่ผ่านมา 20 ปี นับตั้งแต่มีการก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2006 และถือเป็น generation ที่ 3 ของการเปลี่ยนผ่าน กรรมการผู้จัดการ ที่ในปัจจุบันมีดำริถึงเป้าหมายความพยายามที่จะทำให้ตลาด TFEX กลายเป็นส่วนหนึ่งของพอร์ตนักลงทุนทุกกลุ่มรวมถึง นักลงทุนรายย่อยด้วย
จากภายใต้แผนยุทธศาสตร์ปี 2026 มีการเน้นพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของนักลงทุนรุ่นใหม่ เพิ่มสภาพคล่องในตลาดผ่านความร่วมมือกับ Market Maker และยกระดับศักยภาพของนักลงทุนผ่านความร่วมมือกับโบรกเกอร์ทั้งในและต่างประเทศ
นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับการปรับปรุงกฎเกณฑ์และระบบปฏิบัติการให้มีความโปร่งใส ชัดเจน และรองรับการขยายตัวของธุรกิจในอนาคต
สิ่งที่น่าสนใจคือ TFEX กำลังเปลี่ยนภาพลักษณ์จากที่เคยสงวนไว้เฉพาะตลาดของนักเทรดสายเก็งกำไร ที่มีความรู้ความเข้าใจในoptions ตัวนี้ ไปสู่แพลตฟอร์มที่นักลงทุนทั่วไปสามารถใช้เป็นเครื่องมือจัดการพอร์ตอย่างมีกลยุทธ์มากขึ้น
การผสมผสานระหว่างการถือสินทรัพย์จริง เช่น หุ้นหรือกองทุน กับการใช้อนุพันธ์เพื่อเสริมประสิทธิภาพพอร์ต อาจช่วยลดความผันผวนโดยรวม และเพิ่มความยืดหยุ่นในการรับมือกับสภาวะตลาดที่ไม่แน่นอน
อย่างไรก็ตาม TFEX ไม่ใช่เครื่องมือที่เหมาะกับทุกคน ผู้ลงทุนควรมีความเข้าใจพื้นฐานเรื่องกลไกสัญญา Futures และ Options เข้าใจระบบมาร์จิ้น การใช้เงินน้อย แต่ควบคุมมูลค่าการลงทุนที่ใหญ่กว่าเงินตัวเอง (Leveraged play) รวมถึง การเข้าใจการตัดขาดทุน (Cut loss)
รวมถึง การยอมรับความเสี่ยงที่มาพร้อมกับ leverage จากการเริ่มต้นด้วยขนาดสัญญาที่เล็ก ศึกษาพฤติกรรมราคา และฝึกวางแผนการเทรดอย่างมีวินัย จะช่วยลดความเสี่ยงจากการตัดสินใจที่ใช้อารมณ์ได้
ในภาพรวม TFEX คืออีกหนึ่งก้าวสำคัญของตลาดทุนไทยที่เปิดโอกาสให้นักลงทุนสามารถยกระดับวิธีคิดจาก การซื้อแล้วรอขาย ไปสู่ “การบริหารพอร์ตแบบเชิงกลยุทธ์” ใช้เครื่องมือที่หลากหลายเพื่อสร้างโอกาสและควบคุมความเสี่ยงไปพร้อมกัน
หากเข้าใจและใช้อย่างถูกวิธี TFEX สามารถเป็นทั้งสนามสร้างผลตอบแทนและเกราะป้องกันพอร์ตในเวลาเดียวกัน
การลงทุนยุคใหม่ จึงไม่ใช่เพียงการเลือกสินทรัพย์ที่ดี แต่คือการเลือกเครื่องมือที่เหมาะสม และ TFEX กำลังถูกวางตำแหน่งให้เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญนั้นในพอร์ตของนักลงทุนไทยยุคปัจจุบันและอนาคต
ธิติ ภัทรยลรดี
โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (26 ก.พ. 69)
